Dominikanin, wychowawca kleryków Gdańszczanin. Spotkaliśmy się w Krakowie, był magistrem braci studentów, czyli wychowawcą. Niezwykle wrażliwy. Chciał z nas zrobić geniuszów, ale materiał stanowiliśmy raczej przeciętny. Interesował się psychologią i aby so...
Żyjemy w czasach, kiedy jeszcze raz trzeba podjąć poważną rozmowę o pracy. Paradoksalnie, w latach 80. ubiegłego wieku częściej na ten temat rozmawialiśmy niż obecnie. Po 1989 roku nastał w Polsce głupkowaty kapitalizm. Rafał Ziemkiewicz pewnie by powiedział,...
„Ile to potrwa?”„Około miesiąca”. Mniej więcej co dwa lata powtarzamy z żoną ten sam dialog. Mundial i mistrzostwa Europy. Mistrzostwa Europy i mundial. Na przemian. I zawsze, od blisko 20 lat, słyszę to samo pytanie: „Ile to potrwa?”. Moja żona doskonale ...
Zima i wiosna 2012 roku zapiszą się w pamięci nie tylko mieszkańców Krakowa jako okres żałoby po Wisławie Szymborskiej, którą żegnał cały kraj, a także po profesorze Andrzeju Szczekliku, człowieku o wielkim uroku, znakomitym lekarzu (w sensie fachowości i w s...
Córeczko moja, niedługo wychodzisz za mąż i jest oczywiste, że po prawie trzydziestu latach małżeńskich doświadczeń chciałabym powiedzieć Ci coś ważnego, przekazać zebrane doświadczenia, dać dobre rady, jak matka córce, jak należy i jak nie należy traktowa...
Nie wiem, skąd przyszedł ten wiatr. I nawet nie chcę wiedzieć. Zmiótł mnie. Po 35 latach duszpasterzowania wśród młodzieży, a w tym 25 latach kwalifikowanego duszpasterzowania wśród studentów, przełożeni nakazali mi zająć się wyłącznie Jamną i Lednicą. Wszyst...
Skłonność do irytacji jest, jak mówią niektórzy, oznaką starzenia się. Im bardziej jesteśmy zaawansowani w latach, tym mniej bywamy odporni na kłopoty z małymi, nieznośnymi problemami, które życie przynosi nam każdego dnia. Nie mówię tu o sytuacjach kryzysowy...
Nigdy wcześniej nie pisałem felietonów, a na felietonistów patrzyłem na ogół z litością i z pewną wyższością nawet. Współczułem im okrutnej regularności, wyobrażałem sobie, jak muszą zerkać co chwilę na kalendarz, myśląc – jeszcze dwa dni, jeszcze dzień, jesz...
Uwaga, ten felieton zawiera lokowanie produktu. Od niedawna, dzięki stosownym zmianom w prawie, można już w telewizyjnych programach „lokować produkt”, czyli atakować widza zza węgła reklamą czekolady, piwa lub samochodu – tak, żeby się widz nie zorientowa...
Na początku lat 90. ubiegłego wieku pewien zacny ksiądz profesor stwierdził, że przyszłość należy do teologii zabawy. Był przekonany, że dzięki postępowi technicznemu ludzie będą mieli coraz więcej wolnego czasu m.in. na hobby czy zabawę. Zagospodarowanie go ...
W sierpniu i we wrześniu młodzi (i nie tylko) ludzie pukają do bram seminariów i nowicjatów, by stać się kapłanami, braćmi lub siostrami w różnych zgromadzeniach zakonnych. Właśnie pod koniec sierpnia, 29 lat temu, przekroczyłem furtę klasztoru jezuitów w Kal...
Nigdy bym się do tego nie przyznał, nie chcąc robić przykrości tym, którzy mnie kształcili w teologii, gdybym nie znalazł tego u samego Benedykta XVI w jego książce wywiadzie Światłość świata, w której wprost pisze o tym, że język wiary się definitywnie skońc...
Lipiec i sierpień to dla dziennikarzy tak zwane trudne miesiące. Niektórzy z nich są uprzywilejowani: to ci, którzy akurat lenią się na urlopach (choć przecież nikt nie wypoczywa przez pełne dwa miesiące), ci, którzy znają się na rolnictwie i mogą coś napisać...
Pisząc przed miesiącem o interesującym – moim zdaniem – przeciwstawieniu felietonu i dziennika intelektualnego (czy wewnętrznego), wspomniałem, tytułem przykładu, nadzwyczajny, skupiony Notatnik Anny Kamieńskiej. Przykładu na siłę dziennika jako formy, jako w...
Mam zawsze poczucie winy, gdy jadę na wakacje. Po pierwsze, dlatego że zawsze zostawiam za sobą masę spraw niezałatwionych, a po drugie, dlatego że mam w tyle głowy coś, co mówi mi, że bezczynne leżenie na nadmorskiej plaży jest raczej niemoralne. Nie ukry...
W zakończeniu ósmej pieśni Odysei Homer mówi, że bogowie zsyłają nieszczęścia na nas, ludzi, po to by przyszłe pokolenia mogły je opiewać. Wspomina o tym kilkakrotnie Jorge Luis Borges w swoich rozmowach z Osvaldem Ferrarim (aż trzy tomy tych konwersacji zawd...
Turyści przyjeżdżający do mojej rodzinnej Bystrzycy Kłodzkiej podziwiają średniowieczne mury obronne i imponujące, świetnie zachowane kamienne wieże. Nieopodal jednej z nich umieszczono niepozorną tablicę, na którą zapewne mało kto zwraca uwagę: nie przypomin...
Rozpoczyna się nowy rok szkolny, a wraz z nim katecheza. Kiedy ponad 20 lat temu religia wracała do szkół, niektóre media i politycy straszyli, że oznacza to „klerykalizację państwa”, „dyktaturę czarnych” itp. Było oczywiste już wtedy, że to straszenie nie ma...
Już od dzieciństwa przełom sezonu letniego i jesieni zbiegał się zawsze z moim osobistym końcem roku. Przychodzą mi tu na myśl słowa włoskiego barda Francesca Gucciniego, który nazywał wrzesień „il mese dei ripensamenti sugli anni e sull’eta” – „miesiącem prz...
Hermanice, Jamna, Lednica – to miejsca i wydarzenia, podczas których wyzwala się wiara. Słowo wiary wynika z egzystencji nakierowanej na coś większego niż my sami. Przybywają tu ludzie głodni nie tyle może słowa, ile obecności. Poprawność słowotwórcza tutaj j...
Istnieje legenda Indian Cherokee opowiadająca o starszym człowieku, który rozmawia ze swoim wnuczkiem. Chłopiec jest wściekły i sfrustrowany z powodu jakiejś utarczki z rówieśnikami. W przypływie złości wykrzykuje, że ich „nienawidzi”. Dziadek mówi na to: „Po...
Kiedyś sprawa była prosta: Ania z Zielonego Wzgórza dla dziewcząt, Tomek na Czarnym Lądzie albo 20 tysięcy mil podmorskiej żeglugi dla chłopców. W bibliotekach ustawiały się kolejki, a wydawnictwa nie nadążały z dodrukami młodzieżowych hitów. Polscy autorzy p...
Po moim czerwcowym tekście o potrzebie „pracy nad pracą” otrzymałem e-maila od czytelniczki „W drodze” pani Liliany Siewierskiej. Już miałem pisać prywatną odpowiedź, kiedy pomyślałem sobie, że warto byłoby odpowiedzieć w ramach tej rubryki. Pani Liliana wyra...
Felietonista w zasadzie nie zna ani urlopu, ani wakacji – podobny w tym do strażaka czy policjanta, tak jak oni przywiązany do kalendarza i zegarka. Na szczęście jestem tylko felietonistą prowizorycznym i w dodatku miesięcznym, nie tygodniowym czy, o zgrozo, ...
Czesław Bartnik, dominikanin, wieloletni wychowawca nowicjuszy, spowiednik Jestem winny to wspomnienie ojcu Czesławowi, bo wiele mu zawdzięczam. Pojawił się na początku mojego życia zakonnego. Zapamiętałem go jako człowieka młodego, w całości oddanego spra...
Wśród moich ulubionych książek, które leżą zawsze na nocnym stoliku, jest jedna, do której wracam, gdy ogarnia mnie lęk i przygnębienie i kiedy myślę o śmierci. Nosi ona tytuł As I lay dying – Meditations upon returning (Na łożu śmierci – Rozważania po powroc...
„Nie zabijam, nie kradnę, nie wierzę” – takie hasło na użytek kampanii billboardowej wymyślili polscy ateiści. Chcą uświadomić rodaków, że można być człowiekiem przestrzegającym zasad, a jednocześnie nie chodzić do Kościoła, nie czytać Biblii, nie chrzcić dzi...
Z wielkim wzruszeniem przystępuję do opisania sylwetki ojca Sylwestra Palucha, jednego z ostatnich dominikanów, który przez całe życie, od chwili obłóczyn, nie przywdział cywilnego ubrania. Nie miał go po prostu i nie umiałby w nim chodzić. Najlepiej czuł się...
Wiosną tego roku, dzięki Tadeuszowi Sobolewskiemu i wydawnictwu „Znak”, mieliśmy coś w rodzaju festiwalu Mirona Białoszewskiego. Wyszły jednocześnie dwie, uzupełniające się książki: Tadeusza Sobolewskiego Człowiek Miron oraz Tajny dziennik Białoszewskiego – p...
Znajoma namówiła mnie, by pójść do pięknego kościoła Santa Maria in Aracoeli na rzymskim Kapitolu na koncert w ramach festiwalu „Uto Ughi dla Rzymu”. Uto Ughi to jeden z najwybitniejszych skrzypków naszych czasów, swój talent pokazał publicznie już jako siedm...
Słowo „wiara” odmieniamy w ostatnim czasie na różne sposoby. Organizujemy rozliczne spotkania, podczas których dyskutujemy, co to znaczy „wierzyć” dzisiaj. Rozprawiamy o nowej ewangelizacji. I dobrze robimy, bo Rok Wiary zaprasza nas do tego. Trzeba jednak uw...
Dzień Jana Pawła II w katedrze gnieźnieńskiej. Wprowadzenie relikwii błogosławionego do katedry. Przyszedłem o wiele za wcześnie. Nie ma jeszcze księży, tylko klerycy kręcą się, przygotowując liturgię. Usiadłem na boku i zastanawiam się, co tu właściwie robię...
Świętować czas Adwentu znaczy umieć czekać;Musimy czekać na wydarzenia największe, najgłębsze i najbardziej czułe na tym świecie,a tego nie można zrobić w hałasie,ale według boskiego prawazakwitania, dorastania i stawania się.Czekanie to sztuka, o której nasz...
Nie wszyscy muszą wiedzieć, kim był Winfried Georg Sebald – ale powodzenie jego książek w Polsce i w innych krajach sugeruje, czy sugerowałoby, że nie trzeba tłumaczyć, o kogo chodzi. Mimo to przypomnę krótko: Sebald urodził się w 1944 roku na południu Niemie...
Pięć gadżetów, które chciałbym znaleźć pod choinką, ale najpewniej nigdy ich tam nie znajdę. Zmieniacz pościeli. Wyprodukowano już podobno samobieżny odkurzacz, który oczywiście nie jest i nie będzie tak dokładny, jak odkurzacz tradycyjny, bo w pewne rejon...
Nigdy nie potrafiłem im powiedzieć, jak bardzo ich kocham. Nie zdążyłem. Zaraz po maturze wyjechałem z domu i to zakon stał się moją rodziną. Ale przecież to ta pierwsza, naturalna rodzina była moim gniazdem, punktem odniesienia, szkołą wiary i wartości. M...
Trzej Królowie cieszą się we Florencji szczególną estymą. Już kilka lat temu powrócono do organizowania 6 stycznia uroczystego przejazdu orszaku królewskiego, co jest nawiązaniem do tradycyjnej procesji niezwykle popularnej we Florencji od drugiej połowy XIV ...
Upłynęło już trochę wody w rzece od czasu gorącej dyskusji na temat preferencji seksualnych Marii Konopnickiej, lecz wciąż kołaczą się w mojej głowie argumenty obu stron sporu, nadal sprawa nie pozwala mi zasnąć, nieustannie myślę o jednym: jakie tak naprawdę...
To pierwszy tekst tego cyklu, więc wypada się przywitać i wytłumaczyć z jego nazwy. Cóż – pochodzę z Piekar Śląskich, które zdecydowanie zasługują na miano prowincjonalnego śląskiego miasteczka. A i z Katowicami, w których mieszkam, w pewnym sensie nie jest i...
Rozmyślam od pewnego czasu nad słowem „powołanie”. W języku włoskim mówimy „vocazione”, słowo to pochodzi od łacińskiego czasownika „vocare” (wołać), który z kolei jest tłumaczeniem greckiego „kaleo”. „Kaleo” znaczy nie tylko wołać, ale także wołać po imieniu...
To było w środku lata. Dzień był słoneczny. Zziajany biegłem do czekającej na mnie młodzieży. Nagle zaczepiła mnie elegancka, starsza pani i grasejując, spytała: „Ksiądz Góra, Góra?”. „Góra, Góra” odpowiedziałem, przedrzeźniając ją. Pragnąłem jak najszybciej ...
Podjąłem odważną, rzekłbym wręcz męską decyzję, by wraz z nadejściem nowego roku skupić się w moim żurnalistycznym znoju na sprawach, które naprawdę mnie interesują, i na rzeczach naprawdę najistotniejszych. Do naszych rodzimych gazet i tygodników zaglądam...
Pierwsze miesiące każdego roku zwykle naznaczone są u mnie konsumowaniem książek, które świątecznym cudem wpadły mi w ręce. A mieszkanie na śląskiej prowincji ma też taki plus, że czasem trzeba udać się do stolicy, co oznacza kilka godzin spędzonych w pociągu...
Kilka lat temu rektor pewnej śląskiej uczelni rozpoczął ważne, programowe wystąpienie, nawiązując do słynnego „I have a dream” Martina Luthera Kinga z 1963 roku. Nie wiem, czy nawiązanie było świadome, ale brzmiało to mniej więcej tak (cytuję z pamięci, więc ...
David Attenborough jest znanym i lubianym (także w Polsce) autorem filmów dokumentalnych o zwierzętach. Jako fanatyk ochrony środowiska, zaangażował się także w walkę z globalnym ociepleniem. Wydawałoby się, że powinien być ulubieńcem postępowej części ludzko...
Byłem związany z Janem Pawłem II. Kocham Go. Wiele mu zawdzięczam. On karmił mnie i prowadził. Kontakty z Nim były zobowiązujące. Mogę powiedzieć, że mnie wychował. Józefa Ratzingera znałem z jego Wprowadzenia w chrześcijaństwo. Jan Paweł II cenił go ogromnie...
Kochany Ojcze Święty, jest już wieczór, a Ty, prawdopodobnie, odmawiasz kompletę po bardzo długim i męczącym dniu. Patrzę przez okno mojej sypialni na słabo oświetlone i pokryte śniegiem dachy Warszawy. Wokół mnie jest bardzo cicho. Tak, Ojcze Święty, t...
Prof. Marian Plezia Odszedł, zanim zdołaliśmy powiedzieć sobie ostatnie słowa. Przed samą śmiercią, tuż przed skonaniem recytował po łacinie Psalm 129 De profundis. Dwa razy. Był w końcu filologiem klasycznym. Łacinnikiem. Wcześniej rozmawialiśmy długo ...
Trzy krótkie opowiastki o trzech dziwnych zdarzeniach. Gdy piszę te słowa, Komisja Europejska wyraża swoje oburzenie na nową poprawkę do węgierskiej konstytucji, przegłosowaną przez parlament w Budapeszcie. Eurokratom nie podoba się m.in. zapis o małżeństw...
Niedawno z najmłodszym z moich dzieci poszłam do kina na Hobbita – kolejne zmaganie się reżysera Petera Jacksona z twórczością J.R.R. Tolkiena. Muszę się od razu przyznać, że nie należę do fanów ekranizacji dzieł słynnego angielskiego pisarza, a sam film, ...
Kiedy piszę te słowa, chwilowo nie ma papieża. Teraz pewnie już jest nowy – wszystko wróciło do normy. I szybciutko zapomnieliśmy, że dopiero co przez kilkanaście dni w modlitwie eucharystycznej wspominaliśmy wyłącznie imię własnego biskupa… To bodaj najbardz...
Tuż po wyborze papieża Franciszka w komentarzach dotyczących stylu i dorobku kardynała Bergoglio można było uchwycić ciekawy paradoks. Część komentatorów wyrzucała mu wrogość wobec teologii wyzwolenia. Część wprost przeciwnie – ze zgrozą konstatowała, że oto ...
Jakiś czas temu w zakamarkach mego komputera znalazłam plik, o którym zapomniałam. Nazywa się „Diario di una lamentosa” (Dziennik osoby narzekającej). Prowadziłam go dawno temu. Czytając teraz te kilka stron, zdałam sobie sprawę, jak radykalnie, w pewny...
Film niemieckiej telewizji państwowej ZDF „Unsere Mütter, unsere Väter” („Nasze matki, nasi ojcowie”) wzbudził w Polsce zrozumiałe emocje. Przypomnijmy: pojawiają się w nim żołnierze Armii Krajowej, przedstawieni jako antysemici, bezduszni, a nawet czerpiący...
Któż jeszcze pamięta redaktora Jacka Susuła z „Tygodnika Powszechnego”, który przez długie lata prowadził rubrykę „Lektor”, polecając książki do przeczytania? Z brodą i wąsami wyglądał jak krasnal. A ze swoją specyficzną powolną wymową, jakby zamierzał ...
Mój przyjaciel z lat studenckich zaprasza mnie usilnie do Meksyku. Prowadzi tam mały hotel, nieopodal Cancún (takie polskie Władysławowo, tylko trochę więcej Amerykanów na plażach). Przyjaciel z nieco poplątaną historią. Wyjechał dawno temu do kraju Zapaty...
„Miłość znaczy, że nigdy nie trzeba mówić przepraszam” napisał w swojej książce Love Story Erich Segal. Nie wiem, co miał na myśli, ale zupełnie się z nim nie zgadzam. W miłości trzeba umieć wypowiedzieć to arcytrudne słowo. Tylko jak? Stosunkowo łatwo jes...
Kilka dni temu przez liturgię przemknął Janowy tekst o nowym przykazaniu Jezusa – w wersji z rozdziału 13, w której zaraz potem mowa jest o tym, że po miłości wszyscy rozpoznają w nas uczniów Jezusa (tego nie ma już w rozdziale 15, gdzie wątek nowego przykaza...
Jedziemy z Poznania na Jamną na długi majowy weekend. Pierwsza stacja to oczywiście Jasna Góra. Zanim pójdziemy przed ołtarz, odwiedzamy Marysię Okońską – założycielkę instytutu maryjnego „Ósemka”. Po chwili czekania na wózeczku przyjeżdża do nas Marysia (tak...
Kochana Łucjo, chciałabym ci opowiedzieć pewną historię, która się zdarzyła naprawdę. Twoi rodzice zaprosili mnie na kolację, siedziałam przy stole w miłym towarzystwie. Była tam też twoja babcia, urocza starsza pani. W pewnej chwili opowiedziała nam o ty...
