Katyń, scen. Andrzej Wajda, Władysław Pasikowski, Przemysław Nowakowski, reż. Andrzej Wajda, wyst. Artur Żmijewski, Maja Ostaszewska, Andrzej Chyra i inni, Polska 2007 Pamiętam wywiad Andrzeja Wajdy, w którym mówił, że najsmutniejszym ...
Eleni Karaindrou, Elegy of the Uprooting, ECM 2006 Stojący akord w orkiestrze, niespiesznie rozwijana fraza rogu, kilka powtarzanych w nieskończoność dźwięków harfy, przecinająca wokaliza chóru, senny głos akordeonu, jeszcze fraza...
Kalendarz ekumeniczny 2008: Jeruszalaim – Miasto Pokoju, red. Adam Dobrzyński OP, Homini, Księgarnia św. Jacka, Kraków-Katowice 2007 Z niecierpliwością czekałem na Kalendarz ekumeniczny na rok 2008. Pośród wielu wydawnictw to jedno bły...
Przetrwanie czy proroctwo? Listy Thomasa Mertona i Jeana Leclercqa, przeł. Andrzej Wojtasik, Wydawnictwo Homini, Kraków 2004, s. 262 Niemal każda książka Thomasa Mertona dotyczyła zagadnienia monastycyzmu. Kim jest mnich? – to pytanie pojaw...
Zaczyna się od cichego mruczenia, bezsłownego, niekonkretnego. Od płynnej harmoniki nieujawniającej ani centrum, ani pochodnych. Ale szybko pojawiają się słowa. I znaczenia. Oto Adam usiadł przed bramą raju i zapłakał, bo zgrzeszył, on i jego ż...
Bezmiar sprawiedliwości, wyst. Jan Frycz, Robert Olech, Jan Englert, Artur Żmijewski, scen. i reż. Wiesław Saniewski Polska 2006 Przywoływana we wszystkich możliwych dyskusjach prawniczych i w niemalże każdym podręczniku prawa zasada moraln...
Le Chant des Templiers, Ensemble Organum, Marcel Pérès, Ambroisie / Naive 2006 Od dwudziestu pięciu lat Ensemble Organum i jego założyciel Marcel Pérès próbują odkrywać tajemnicę muzyki przeszłości. Ich główne pytanie to: jak brzmiał ludzki...
Najnowszy, 36 numer „Pastores” poświęcony jest refleksji nad słowami Benedykta XVI, szczególnie nad tymi o „kulturze chwili”, skierowanymi do duchowieństwa w ubiegłym roku w Warszawie. W świecie, w którym wszystko dzieje się coraz szy...
Tomás Halík, Wzywany czy niewzywany. Bóg się tutaj zjawi, przeł. Andrzej Babuchowski, WAM, Kraków 2006, s. 320 Coś dzieje się z chrześcijaństwem. Pojawiają się rysy, pęknięcia, kruszeje postać. Odnoszę wrażenie, że wiara uczniów Mistrza z N...
Symfonia psalmów Igora Strawińskiego była pisana „ku chwale Boga”. Henryk Mikołaj Górecki swoją „księgą psalmów” – Beatus vir (1979) na baryton, chór i orkiestrę – złożył hołd świętemu Stanisławowi w 900. rocznicę jego męczeńskiej śmierci. Hołd okup...
Zodiak, reż. David Fincher, wyst. Jake Gyllenhaal, Robert Downey Jr., Mark Ruffalo, Anthony Edwards i inni, USA 2006 Po projekcji czuje się zadowolenie. Wszystko jest jasne. Oglądamy quasidokument, skrzyżowany z narracją, użyjmy zakurz...
The road to paradise, Gabrieli Consort, Paul McCreesh (dyr.), Deutsche Grammophon 2007 W 2005 roku Gabrieli Consort i Paul McCreesh zostali zaproszeni z serią koncertów do północnej Hiszpanii – do miejsc wzdłuż trasy pielgrzymek do sanktuar...
Etos współczesnej emigracji polskiej w świetle nauczania Jana Pawła II, red. Bożena Pietyra, Księgarnia św. Jacka, Katowice 2007, s. 232 Koniec XX i początek XXI wieku wniósł w historię polskiego wychodźstwa (sięgającą czasów Wiel...
Greckie psallo znaczy śpiewać. Psalm więc to pieśń, to śpiew: radości, wdzięczności, miłości, czułości, proroctwa, żalu, bólu, błagania, lamentu, pokuty czy żałoby. Księga Psalmów w Starym Testamencie liczy 150 utworów. Tradycja przypisuje ich autorstwo ...
Niczego nie żałuję, reż. Olivier Dahan, wyst. Marion Cotillard, Emmanuelle Seigner, Gérard Depardieu, Francja 2007 Film, jaki jest, każdy widzi. Należy pisać o nim, a nie o tym, co się wokół niego kłębi. To karkołomne, zwłasz...
Marcin Jakimowicz, Pełne zanurzenie, Paganini, Kraków 2007, s. 180 „Co z tego, że wierzę w Boga? Demony też w Niego wierzą. Wierzyć Bogu. Ufać, że nie chce mnie skrzywdzić, że z troską pochyla się nade mną, że noc, która...
Cyprian Bazylik, O niebezpieczeństwie żywota człowieczego, Bornus Consort Multikulti Project 2007 Ta płyta pomaga zachować wiarę. Ta płyta może dać nadzieję. Ta płyta to wreszcie owoc silnej miłości – do muzyki, do śpiewu, do przeszłości, d...
Najnowszy, 51. numer „Życia Duchowego” otwiera artykuł Tomasza Kota SJ. Cytuje on fragment książki Romana Brandstaettera Krąg biblijny, w którym Pismo Święte żali się, że stoi opuszczone i zakurzone na najwyższej półce domowej biblioteczki. ...
Jerzy Sosnowski, Ach, Wydawnictwo Literackie, Kraków 2005, s. 245 Ciekawa okładka, enigmatyczny tytuł i nic niemówiąca notka wydawcy na okładce. Łatwo, zbyt łatwo przejść obojętnie wobec książki Jerzego Sosnowskiego Ach. Dziewięć es...
Jarosław Makowski, Kobiety uczą Kościół, Wydawnictwo W.A.B., Warszawa, 2007, s. 235 Przed ośmioma laty ukazała się w Polsce książka Elżbiety Adamiak pod znaczącym tytułem Milcząca obecność. Był to, jeśli nie liczyć kilku artykułów i&nb...
Oto łódź pełna ludzi, pielgrzymów, którzy chcą dostać się na drugi brzeg Curlew River, Rzeki Krzyczących Ptaków albo Rzeki Kulików (curlew to kulik). Wśród nich Traveller, Wędrowiec. Tam, na drugim brzegu rzeki, znajduje się słynący z cudów grobow...
Klimaty, reż. Nuri Bilge Ceylan, wyst: Nuri Bilge Ceylan, Ebru Ceylan, Nazan Kirilmis, Turcja / Francja 2006 Zacznijmy od cytatu z Tischnera: Jest coś takiego, jak doświadczenie uwiedzenia, i to uwiedzenia w sercu. Wydawałoby się, ż...
Fryderyk Chopin Ballady, 3 Nokturny Nelson Goerner (fortepian Pleyel, 1848 r.) NIFC 2006 Ruch poszukiwaczy zaginionego autentycznego brzmienia muzyki zrodził się w latach 70 XX w. Na pierwszy ogień poszła muzyka baroku, muzyka dawna. Ruch szybko zaowocował dzi...
W najnowszym numerze kwartalnika „Pastores” – poświęconego formacji kapłańskiej – dominuje temat rekolekcji. Znani rekolekcjoniści Krzysztof Wons SDS i Józef Augustyn SJ rozmawiają m.in. o obowiązkowych rekolekcjach kapłańskich, które zbyt częs...
Wiktoria Śliwowska, Ucieczki z Sybiru, Iskry, Warszawa 2005, s. 447 Wspomnienie Sybiru – niejasne, mgliste, trwożne – na trwałe wpisało się w naszą historyczną tożsamość. Na swój sposób Sybir jest gwarantem narodowych mitów, a staje się mit...
Jesienią 2006 roku ukazało się nowe wydanie Biblii w języku polskim. Gruba niebieska księga w twardej oprawie przypomina na pierwszy rzut oka znaną chyba wszystkim tyniecką Biblię Tysiąclecia. Nosi jednak tytuł Biblia Jerozolimska. Pierwsze...
Svete Tikhiy Alexandra Knaifela powstało w 1991 roku, a zostało dedykowane bliskiemu przyjacielowi kompozytora, Giji Kanczelemu. Kompozytor pisał je też z myślą o śpiewaczce Tatianie Melentievej. Knaifel urodził się w 1943 roku w Taszkiencie (dzisiejszy Uzbek...
Sztandar chwały, reż. Clint Eastwood, wyst. Ryan Philippe, Jessie Bradford, Robert Patrick i inni, USA 2006 Listy z Iwo Jimy, reż. Clint Eastwood, wyst. Ken Watanabe, Kazunari Niniomiya, Tsuyoshi Ihara, USA 2006 Miał rację Herbert, gdy p...
Piotr Kłodkowski, Doskonały smak Orientu, Wydawnictwo Znak, Kraków 2006, s. 232 Książka Piotra Kłodkowskiego Doskonały smak Orientu składa się z kilku kilkunastostronicowych szkiców z podróży. Świat wciąż zadziwia. Można potraktować go, ...
Barbara Skarga, Człowiek to nie jest piękne zwierzę, Wydawnictwo Znak, Kraków 2007, s. 248 Temu, „kto się boi Czesława Miłosza”, poświęcony jest jeden z bardziej znanych artykułów, jakie znalazły się w tomie Człowiek to nie jest piękne zwie...
Claudio Monteverdi, Vespro della Beata Vergine, wyk. Nederlands Kamerkoor, Concerto Vocale, René Jacobs (dyr.), Harmonia Mundi 1996 (2005) Barok niesie wiele tajemnic. Ma wiele szczelin i pęknięć. Może dlatego dziś (choć to dziś trwa j...
Jutrznia Krzysztofa Pendereckiego ma dwie części: Złożenie Chrystusa do grobu i Zmartwychwstanie Pańskie. Penderecki napisał ją jako kontynuację genialnej Pasji według św. Łukasza (1966). Tam epilogiem był Psalm 31, In te, Domine, speravi („Tobie, Panie, zauf...
Życie na podsłuchu, scen. i reż. Florian Henkel von Donnersmarck, wyst. Martina Gedeck, Ulrich Muehe, Sebastian Koch, Niemcy 2006 Mechanizm jest zawsze ten sam. Opleść systemem podejrzeń, wątpliwości i zagrożenia. Poddać kontroli najdrobnie...
Elżbieta Adamiak, Kobiety w Biblii. Stary Testament, Wydawnictwo Znak, Kraków 2006, s. 316 Gdy myślimy o postaciach biblijnych, przed oczyma stają nam najczęściej mężczyźni: patriarchowie, królowie, prorocy i wojownicy, zapominamy zaś o ich...
Georg Friedrich Haendel, Messiah, wyk. Kerstin Avemo, Patricia Bardon, Lawrence Zazzo, Kobie van Rensburg, Neal Davies, The Choir of Clare College, Freiburger Barockorchester, René Jacobs (dyr.), Harmonia Mundi 2006 Słuchanie Mesjasza zaczy...
Ukazał się drugi numer polskiej edycji „First Things” (Zima 2007), amerykańskiego miesięcznika (w wersji polskiej kwartalnika), który jest jednym z najważniejszych anglojęzycznych pism katolickich. Polskie „First Things” to intelektualny „towar luksusowy...
Wiosenny, 50. numer „Życia Duchowego” poświęcony jest walce duchowej, którą chrześcijanin toczy każdego dnia. Według tradycyjnej pobożności walka ta nie dotyczyła w ogóle Jezusa, którego człowieczeństwo było ubóstwione. Taka opinia nosi jednak znamiona m...
Pierwszy gra flet (dolcissimo), zaraz po nim klarnet. Obaj nieutuleni, frasobliwi; rozpięci między życiem (wznoszenie) i śmiercią (opadanie); eufonią i dysharmonią, światłem i mrokiem. Dalej obój, a po nim skrzypce. Wzruszenie sięga granic wytrzym...
Plac Zbawiciela, reż. Krzysztof Krauze, Joanna Kos–Krauze, wyst. Jowita Budnik, Arkadiusz Janiczek, Ewa Wencel i inni, Polska 2006, Dystrybucja BestFilm Jeden z reżyserów mówił: – Jeżeli przyjrzycie się uważnie i uporczywie jakiem...
Wielka cisza, scenariusz, reżyseria i realizacja: Philip Gröning Niemcy, Szwajcaria, Francja 2005 Tylko w nieskończonej ciszy można zacząć słyszeć. Tylko tam, gdzie nie ma słów, można zacząć widzieć. Czy film, podczas oglądania kt...
W 1988 roku Henryk Mikołaj Górecki w dyskusji podczas sympozjum poświęconemu muzyce religijnej powiedział m.in.: „dla mnie muzyka jest rezultatem religijnej koncentracji i medytacji... Zobaczyć czystą wodę, zieloną ziemię, zdrowe lasy, odetchnąć c...
Apocalypto, scenariusz i reżyseria: Mel Gibson, wyst. Rudy Youngblood, Dalia Hernandez i inni, USA 2006 Posłużmy się wytrychem z Szymborskiej – „Istnieli albo nie istnieli. Na wyspie albo nie na wyspie. Ocean albo nie ocean. Połknął ic...
Anna Politkowska, Druga wojna czeczeńska, Wydawnictwo Znak, Kraków 2006 Książka Anny Politkowskiej Druga wojna czeczeńska trafiła do mnie w okolicach kolejnej rocznicy tragedii w Biesłanie. Nie zdążyłem jej przeczytać do pierwszeg...
Wolfgang Amadeus Mozart, Piano Concertos 17 & 20, Scottish Chamber Orchestra, Piotr Anderszewski (piano & dir.), Virgin Classics 2006 To drugie podejście Anderszewskiego do Mozarta. W 2001 roku wraz z Sinfonią Varsovią nagrał fant...
Wielka cisza, scenariusz, reżyseria i realizacja: Philip Gröning, Niemcy, Szwajcaria, Francja 2005 Tylko w nieskończonej ciszy można zacząć słyszeć. Tylko tam, gdzie nie ma słów, można zacząć widzieć. Czy film, podczas oglądania któr...
Zimowy numer „Pastores” (nr 34/2007) przynosi teksty poświęcone zagadnieniom klerykalizmu i antyklerykalizmu. Podchodząc do problemu od strony historycznej, ks. Jan Walkusz zauważa, że klerykalizm zasadzał się na wyjątkowej pozycji duchowieństwa w s...
W jakich okolicznościach miał miejsce „początek znaków”? Otóż pierwszy cud Jezusa nie polegał wcale na wskrzeszeniu kogoś czy uzdrowieniu, a dotyczył zamiany wody w wino i zdarzył się podczas uroczystości zaślubin. Także dziś Jezus chce być obecny...
W ewangelicznych opisach przyjścia na świat Jezusa nie ma słowa o tym, czy Chrystus człowiek, rodząc się, krzyczał; czy Maryja matka uspokajała go śpiewem... Wiemy tylko, że „powiła swego pierworodnego Syna, owinęła Go w pieluszki i położy...
Potrzebował siedemnastu lat pracy, żeby zrozumieć, że o sile filmu stanowi bezlitosna szczerość człowieka, który go robi, i odwaga, żeby się nie cofnąć ani o krok. Nie filozoficzne konstrukcje (...), ale portret uczuć, których doświadczamy wszyscy i które roz...
Wolfgang Amadeusz Mozart, JUPITER (Symfonie - nr 40 i 41, Idomeneo - finał), Les Musiciens du Louvre, Marc Minowski (dyr.) Symfoniczni giganci Skończył się Rok Mozartowski, zaczęła się codzienność. Najlepiej spędzać ją przy dźwiękach gen...
George Weigel, Listy do młodego katolika, przeł. Jan J. Franczak, Wydawnictwo M, Kraków 2006, s. 280 Na rynku wydawniczym pojawiła się nowa książka amerykańskiego publicysty George’a Weigela Listy do młodego katolika w przekładzie Jana...
Ks. Tomasz Węcławski, Wojciech Bonowicz, Michał Okoński, Pascha Jezusa, Znak, Kraków 2006, s. 136 Gdy pojawiały się na łamach „Tygodnika Powszechnego” wywiady z ks. Tomaszem Węcławskim przeprowadzone przez Wojciecha Bonowicza i Michała Okoń...
Ryszard Kapuściński, Ten Inny, Znak, Kraków 2006, s. 77 Ja, ten Inny „Globalna wioska” jest terminem przekornym. Z jednej strony opisuje kurczenie się czy wręcz zanikanie granic i błyskawiczny przepływ informacji, ale jednocze...
Gdzie się podziało moje dzieciństwo? O Dorosłych Dzieciach Alkoholików, Wydawnictwo Charaktery, Kielce 2006, s.115 Ruch DDA powstał około trzydziestu lat temu w Stanach Zjednoczonych. Wspólną cechą dorosłych dzieci alkoholików jest to,...
„Pastores” na lato proponuje rozważania o naturze piękna, którego nie można sprowadzać do samej tylko estetyki ani stawiać go w drugim rzędzie, pierwszeństwo przyznając prawdzie i dobru. W rozpoczynającym Biblię poemacie o stworze...
Thomas Merton, Pokój w erze postchrześcijańskiej, przeł. Elżbieta Kopocz, Wydawnictwo WAM, Kraków 2006 To nie może być przypadek. Kiedy zdaje się, że cywilizowany świat dziś zupełnie ignoruje doświadczenie dwóch wojen, które toczyły się w ...
Melancholia, reż. Lars von Trier Wyst. Kirsten Dunst, Charlotte Gainsbourg, Kiefer Sutherland, Charlotte Rampling, John Hurt, Dania, Francja, Niemcy, Szwecja, Włochy 2011 To będzie piękny koniec świata – donoszą afisze reklamujące najno...
Marcin Michalski, Maciej Wasielewski, 81:1. Opowieści z Wysp Owczych, Wołowiec 2011, s. 328 O Wyspach Owczych wiedziałam tyle, że istnieją gdzieś na północy. Lektura pierwszych stron książki 81:1 pokazuje, że to i tak dużo, zważywszy, ż...
Tomás Halík, Co nie jest chwiejne, jest nietrwałe. Labiryntem świata z wiarą i wątpliwościami, przeł. Juliusz Zychowicz, WAM, Kraków 2004, s. 335 Nie waham się napisać, że Co nie jest chwiejne... można porównać do Wyznań św. Augustyna. Być ...
Jacques Le Goff, Nicolas Truong, Historia ciała w średniowieczu, przeł. Ireneusz Kania, Czytelnik, Warszawa 2006, s. 182 Średniowiecze fascynuje. Już nasi przodkowie nie wiedzieli, co począć z dziesięciowiekową przepaścią między chlubn...
