Świadomie przeżywać wiarę

Świadomie przeżywać wiarę

George Weigel, Listy do młodego katolika, przeł. Jan J. Franczak, Wydawnictwo M, Kraków 2006, s. 280

Na rynku wydawniczym pojawiła się nowa książka amerykańskiego publicysty George’a Weigela Listy do młodego katolika w przekładzie Jana Franczaka. Pozycja ta nie powinna ujść uwagi młodych polskich katolików oraz tych wszystkich, którzy na serio traktują wiarę w Jezusa Chrystusa. Autor bowiem wyjaśnia i przybliża w sposób bardzo przejrzysty to, co stanowi fundamenty wiary katolickiej, pobudzając zarazem czytelnika do refleksji nad życiem, wiarą i odpowiedzialnością wynikającą z przyjęcia chrztu.

Kim jest autor?

Autor Listów do młodego katolika jest znany polskiemu czytelnikowi z książek takich jak: Ostateczna rewolucja. Kościół sprzeciwu a upadek komunizmu, Odwaga bycia katolikiem, Katedra i sześcian. Europa, Stany Zjednoczone i polityka bez Boga czy przetłumaczony na 12 języków bestseller Świadek nadziei, poświęcony Janowi Pawłowi II.

George Weigel urodzony w 1951 roku jest jednym z najwybitniejszych współczesnych amerykańskich intelektualistów katolickich. Jako publicysta społeczny i religijny ma w swoim dorobku kilkanaście pozycji dotyczących nauki społecznej Kościoła, w których między innymi porusza kwestie moralnych podstaw polityki i ekonomii, a także analizuje przemiany, które się dokonały w Europie Środkowej i Wschodniej wraz z upadkiem komunizmu. W kontekście transformacji ustrojowych w Europie oraz ogólnoświatowych przeobrażeń kulturowych zajmuje się w swoich publikacjach również zagadnieniami dotyczącymi wiary i świadectwa chrześcijańskiego, odpowiedzialności za Kościół oraz przyszłości chrześcijaństwa w Europie i w świecie.

Weigel jest ponadto cenionym wykładowcą w Ethics and Public Policy Center w Waszyngtonie, redaktorem pisma „First Things”, stałym współpracownikiem „The Washington Post” i „The Los Angeles Times” oraz światowej sławy watykanistą odznaczonym papieskim orderem Pro Ecclesia et Pontifice.

Warto być katolikiem

Autor stara się przekonać czytelnika, że na początku XXI wieku, kiedy rozpowszechnione jest myślenie postchrześcijańskie, warto być człowiekiem przeżywającym wiarę świadomie i bez lęku, przynależność zaś do wspólnoty Kościoła jest powodem do chluby. Być katolikiem to mieć pewien charakterystyczny sposób widzenia świata, gdyż „katolicyzm to bardzo konkretna sprawa” (s. 10). Oznacza takie spojrzenie na świat i taki sposób życia, w których wszystko ma sens. Dotyczy to także, a może przede wszystkim najbardziej prozaicznych codziennych zdarzeń i czynności, ponieważ dosłownie wszystko zostało odkupione przez Chrystusa (s. 24). Żyjąc w ten sposób i tak pojmując rzeczywistość, jesteśmy w stanie przeciwstawić się obecnemu we współczesnym świecie beztroskiemu nihilizmowi, relatywizmowi i rozszerzającej się laicyzacji.

Listy do czytelnika

Treść książki zawarta jest w 14 rozdziałach, stanowiących poniekąd oddzielne listy skierowane do młodego czytelnika. Każdy z nich porusza ważny z punktu widzenia wiary temat, który może inspirować do przemyśleń, a w konsekwencji do odpowiedzialnych wyborów w procesie stawania się świadomym i dojrzałym katolikiem. Kolejne rozdziały opierają się na opisie miejsc geograficznych ważnych dla świata katolickiego. W tej podróży autor zabiera czytelnika między innymi: do bazyliki katedralnej Wniebowzięcia NMP w Baltimore i katedry w Chartres, do Kaplicy Sykstyńskiej i Bazyliki św. Piotra w Rzymie, do Świętego Grobu w Jerozolimie i grobu Franka Paratera na Campo Verona w Rzymie oraz do grobu ks. Jerzego Popiełuszki znajdującego się na dziedzińcu kościoła św. Stanisława Kostki w Warszawie. Wreszcie Weigel prowadzi nas przez Górę Synaj, Karolinę Południową, Anglię do królewskiego Krakowa, który tak jednoznacznie kojarzy się z osobą Jana Pawła II. Ta wielka różnorodność przedstawianych miejsc i osób, z całą ich historią, symboliką i pięknem, jest dla amerykańskiego publicysty tłem do rozważań o fundamentach wiary chrześcijańskiej, w dzisiejszym świecie często relatywizowanych i podważanych. Weigel rzeczowo i z odwagą pisze o niepowtarzalności powołania chrześcijańskiego, o wartości i sensie ludzkiego cierpienia oraz chrześcijańskiego męczeństwa. Mówi także o głębi modlitwy, o grzechu i przebaczeniu w Chrystusie; pyta o wartość ludzkiej cielesności i świata materialnego, porusza temat godności osoby ludzkiej i nierozerwalności małżeństwa. Pisze wreszcie o miłości i o ludzkim szczęściu, które polega przede wszystkim na „dawaniu siebie, a nie na ochronie własnych dóbr” (s. 153). Autor Listów do młodego katolika nie pomija tematów trudnych, nierzadko hałaśliwie obecnych na łamach światowej prasy, takich jak sens sakramentalnego kapłaństwa mężczyzn i celibatu, homoseksualizm, przyszłość Kościoła czy islamizacja Europy, przy jednoczesnym drastycznym spadku urodzeń rdzennych mieszkańców Starego Kontynentu.

Weigel, analizując te zagadnienia, odwołuje się do licznych faktów z historii chrześcijaństwa, przywołuje dane statystyczne, a także uzasadnia swoją argumentację przemyśleniami wielkich teologów (wśród nich John Henry Newman, Henri de Lubac, Hans Urs von Balthasar) i świadków wiary (jak Flannery O’Connor, Frank Parater, kard. John O’Connor, Edyta Stein, Jeanne Hyde, ks. Jay Scott Newman i ks. Jerzy Popiełuszko). Nie brak także odniesień do nauczania Kościoła i wypowiedzi Jana Pawła II.

Era rozwodnionego katolicyzmu

Ktoś może postawić pytanie, czy warto przeczytać tę książkę. Odpowiedź jest krótka: Warto! Warto, ponieważ jej lektura skłania do przemyślenia, jakim powinienem być dziś katolikiem w Polsce, Europie, świecie, w domu rodzinnym, w miejscu pracy i na uczelni. Warto, ponieważ dostarcza ona argumentów przydatnych do rzeczowej dyskusji i odpierania infantylnych niekiedy zarzutów kierowanych pod adresem Kościoła. Warto, ponieważ ukazuje heroizm życia konkretnych osób, dla których siłą był Jezus Chrystus. Warto wreszcie i po to, by uświadomić sobie pełniej wiele prawd dotyczących przeżywania wiary, a wśród nich i tę, o której napisał Weigel, powołując się na wypowiedź dziennikarza Davida Brooksa, że jako osoba religijna w dzisiejszym świecie „nie jesteś sam” i co więcej „nie jesteś dziwny” (s. 260).

Weigel z pasją pisze o wartości katolicyzmu przeżywanego w całej pełni i zarazem dowodzi, że „katolicyzm rozwodniony nie ma żadnej przyszłości” (s. 94). Niestety, ten ostatni spotykamy dzisiaj często. Już Jan Paweł II wielokrotnie z niepokojem mówił o upowszechnianiu się zjawiska subiektywizacji wiary połączonego z obojętnością religijną wielu chrześcijan i ich niekonsekwencjami w życiu, widocznymi w deformacji ideałów ewangelicznych. W adhortacji apostolskiej Ecclesia in Europa pisał:

Wielu ludzi nie potrafi już łączyć ewangelicznego przesłania z codziennym doświadczeniem (…), odnosi się wrażenie, że niewiara jest czymś naturalnym, podczas gdy wiara wymaga uwierzytelnienia (nr 7).

Książka George’a Weigla przypomina nam, ludziom ochrzczonym, podstawy chrześcijańskiej wiary, a zarazem prowadzi do osobistej refleksji płynącej z postawionego przez autora pytania: co mam czynić, by zostać dobrym człowiekiem?

Świadomie przeżywać wiarę
ks. Tomasz Głuszak

urodzony w 1965 r. – kapłan archidiecezji gnieźnieńskiej, adiunkt w Zakładzie Katolickiej Nauki Społecznej WT UAM w Poznaniu oraz wykładowca katolickiej nauki społecznej w PWSD w Gnieźnie i WSD Misjonarzy Oblatów w Obrze....