Petersburg pogrąża się w zimowym mroku. Nie chodzi nawet o to, że wcześnie robi się ciemno, ale o to, że późno robi się jasno: jeśli nie ma chmur (co się zdarza rzadko), słońce ledwo, ledwo podnosi się nad dachy niższych zabudowań gdzieś koło południa, rozświ...

Pan miał na oko ponad pięćdziesiąt lat. Choć było ciepło, miał na sobie puchową kurtkę z reklamą oleju samochodowego, którego popularność już dawno minęła, oraz czapkę bejsbolówkę z logo banku. Był jednym z tysięcy gości Międzynarodowych Targów Turystycznych ...

Nie, nie będzie o prasowaniu. Jakiekolwiek skojarzenia tytułu z żelazkiem prowadzą na manowce. Pyrlik i żelozko to zestaw narzędzi, których wystylizowana postać może się kojarzyć z godłem górniczym. Pyrlik to sporych rozmiarów młot, żelozko natomiast jest pod...

Chyba się starzeję. Z góry przepraszam Szanownych Czytelników za to słówko „chyba”, ale na szkoleniu dotyczącym pisania felietonów powiedziano mi, że felieton może, a nawet powinien zawierać pewne wątki osobiste i humorystyczne. Postanowiłem więc od razu w pi...

Szykując się do pisania felietonu, wsunęłam do opiekacza dwie kromki chleba i wyjęłam maselniczkę z lodówki. Psy przysiadły obok z nosami czujnie filtrującymi powietrze. Osoliłam roztopione na chlebie masło i podzieliliśmy się posiłkiem. Zamerdały o...

– Poprowadzisz warsztaty poetyckie w więzieniu dla młodocianych? – pyta przez telefon Biagio Guerrera, przyjaciel poeta z Katanii (potem potwierdza zaproszenie w mailu).– Gdzie?– W Acireale… Lecę, jest połowa listopada. Zanim pojedziemy do zakładu karnego,...

Siadam do pisania dzień po zakończeniu tegorocznej kolędy. I już wiem, że tematu tego nie jestem w stanie ominąć. Przedwczoraj mieliśmy tak zwaną kolędę dodatkową – czyli odwiedzaliśmy parafian, którzy nie mogli nas przyjąć w wyznaczonym przez grafik terminie...

Znakomity dziennikarz Paweł Reszka (dziś w redakcji tygodnika „Polityka”), odbierając nagrodę „Dziennikarza Dekady” Radia ZET im. Andrzeja Woyciechowskiego, po zwyczajowych podziękowaniach powiedział: „Mam nadzieję, że transmisję z tej uroczystości ogląda moj...

Zadzwonił do mnie na Syberię Sikorowski. Tak, ten Sikorowski. Że o tym wspominam wszem i wobec? Pokażcie mi człowieka, który by się nie pochwalił tym, że Andrzej Sikorowski, ot tak – ni stąd, ni zowąd – wprost z krakowskiego śródmieścia, zadzwonił do niego na...

Miliardy świątecznych życzeń spłynęły po nas jak woda po gęsi i świat u progu nowego roku wcale nie stał się lepszy. W dodatku znaki na niebie i na ziemi, a zwłaszcza na ziemi, nie napawają optymizmem na przyszłość. Zatem na pohybel cieniom i dla poprawienia ...

Czytam książkę o jedzeniu. O tym, że jest najważniejsze na świecie. Ważne nie w ten banalny, wyświechtany sposób powtarzany przez poradniki wellness, ale w sposób filozoficzny, rozpisany na pięciuset stronach fascynujących analiz. Ich początek sięga debiutu h...

Jak niezwykłym wydarzeniem społecznym jest metro! Autobus i tramwaj pewnie też, ale korzystam z nich rzadziej, w dodatku układ miejsc nie sprzyja odczuciom i myślom, którym ulegam w metrze. Pierwszym znakiem tego, że metro weszło do mojego życia wewnętrzne...

Co jakiś czas słyszę lub czytam, że jakiś ksiądz żegna się ze swoim dotychczasowym powołaniem. Jedni znikają cicho i dyskretnie, odejścia innych zajmują miejsce na pierwszych stronach gazet i serwisów internetowych. Za każdym razem – różnica jest tylko w skal...

Moi nieocenieni parafianie niedawno uświadomili mi, że nieuchronnie zbliżam się do pięćdziesiątki. Najwyższy czas się ustatkować – pomyślałem i chyba na pomyśleniu rzecz się (na razie przynajmniej) zakończyła. Niemniej coś z upływem czasu jest na rzeczy, bo c...

Był 2008 rok. Zaprosiłem Wisławę Szymborską na Sycylię – chyba już jako przyjaciel, a na pewno jako dyrektor Instytutu Polskiego. Szukałem dla niej publiczności możliwie najciekawszej, innej niż wszystkie, a także najlepszego miejsca na wypady i odpoczynek – ...

Napisać, że gdy tam jestem, nie umiem sobie poradzić z samym sobą, to nic nie napisać. To jest zawsze ból rozszarpanego tępym nożem serca, które potem – choć szybko zalane dezynfekującą normalnością, obwiązane bandażem szczęśliwej codzienności i zalepione plas...

„Rozłazimy się jak stara poszewka” – powiedziała mi kiedyś przyjaciółka, dosadnie ujmując stopniowy rozkład naszej znajomości. Zamiast gorących od wielogodzinnego gadania słuchawek telefonicznych i narad do późnej nocy coraz rzadsze spotkania, coraz krótsze r...

W 2013 roku grupa przyjaciół z Australii i Nowej Zelandii postanowiła przebyć trasę wyścigu Tour de France z roku 1928. Chcieli w ten sposób oddać cześć trzem Australijczykom i jednemu Nowozelandczykowi, którzy 85 lat wcześniej ukończyli morderczy wyścig, mim...

Dziś pierwszy dzień dobrowolnej kwarantanny. Zostaję w domu. Na wszelki wypadek. Tak podpowiada zdrowy – jako tako – rozsądek. Tak radzą eksperci, tak zdecydowali niektórzy bliscy. Głaszczę psa, słucham Wayne’a Shortera, siekam kapustę i myślę. A raczej ro...

Urodziło się dziecko. Najpierw człowiek się bał: czy będzie zdrowe, czy będzie miało wszystko na właściwym miejscu. Czy nie będzie miało jakichś widocznych znaków szczególnych, które mogłyby utrudnić mu życie. A kiedy się okazało, że wszystko jest w porząd...

Wyhamowałem w sobie łapczywość, z jaką czytałem kiedyś nowe książki. Kiedy piszę ten felieton, mam jeszcze 59 lat, gdy się ukaże drukiem, będę miał 60. Czas nie stawia niby materialnych cezur, nie jest tak, że dochodzisz do jakiegoś wieku i przechodzisz przez...

„Będąc młodym proboszczem” na wysuniętej placówce we Wrocławiu, przyjechali do nas z pomocą na Wielkanoc nasi scholastycy, czyli młodzi jezuici jeszcze w trakcie formacji. Takie przyjazdy to wieloletnia i bardzo pożyteczna dla obu stron tradycja. Dla stars...

Jeden z moich tutejszych braci, Rafał, od kilku miesięcy z dumą nosi w kieszeni rosyjski paszport. Zabiegi o zdobycie obywatelstwa Federacji Rosyjskiej były długie i żmudne, ale w końcu się udało. Niedawno wybrał się do przychodni. Pani w rejestracji, na wido...

Zbliża się Pascha. Wkrótce w kościołach zabrzmi Exsultet – śpiew orędzia paschalnego. Weselcie się już, zastępy aniołów w niebie zaintonuje… No właśnie, kto? W zasadzie jest to partia należąca do zadań diakona. Tyle że diakon to zjawisko raczej rzadkie, defic...

„O tem że dumać, w kwarantannie ciszy, kiedy od moru ludzkość ledwie dyszy i z przerażeniem patrzy, jak kruszeje, to w czem dotychczas składała nadzieje”. O tem że dumać i o tem że pisać. Nie można o czem innem. Wzięło mnie na parafrazowanie Mickiewicza, b...

Wiosna przyszła nagle. Z trudem zauważam ją w biegu spowodowanym pandemią. Ulice puste, ale ja się śpieszę. Marszczę czoło, bo złapałam czerwoną falę i stoję na czwartym już świetle. W samochodzie gorąc, termometr pokazuje 23 stopnie Celsjusza. Zdejmuję z szy...

Nie mam nastroju do żartów. Nie wiem, co się jeszcze wydarzy. Czy „Niech żyje wesołość! Kto wie, czy świat potrwa jeszcze trzy tygodnie”, jak mówi Figaro w sztuce Pierre’a Beaumarchais’go, a może: „Memento mori”, i czekamy na nieuniknione. Lub mniej uduchowio...

Nie będzie o wiosennych porządkach, kopaniu ziemi, przygotowywaniu rozsad i nasion. Zawarte w tytule słowa piosenki Jonasza Kofty są jednym z licznych cytatów, które w ostatnich dniach wydobywa na wierzch moja zagracona pamięć. Jak wielu ludzi na świecie spęd...

Na dni i tygodnie epidemii umówiliśmy się z domownikami, że każdego dnia, na przemian, będziemy wybierali filmy, które cała trójka będzie musiała obejrzeć razem. I po raz kolejny dochodzi do mnie w tych dniach, jak wiele zawdzięczamy aktorom. Myślę zwłaszcza ...

Nie ma śląskiego słowa na oznaczenie pandemii, więc szansa na chwytliwy tytuł została tym samym zaprzepaszczona. Niemniej pozostanę w kontekście problemów wywołanych w Kościele przez COVID-19. Nie, nie będę wieszczył, jakie konsekwencje przyniesie obecny kryz...

Obojętnie, czy podejdziemy od strony nauk (science), czy od strony nauk o człowieku (humanities), czy od strony teologii, zawsze nam wyjdzie, że człowiek jest zwierzęciem stadnym. Części teologów pewnie będzie nieswojo ze słowem „stadny”, więc preferować będą...

Coś mi stanęło w gardle. Dosłownie, ale i w przenośni. Trudno przełknąć to, co się dzieje, i to, co się nie wydarzy. Przełknąć i pójść dalej. Kiedy tata uczył mnie jeździć samochodem i wychodziliśmy kanciastym volkswagenem z zakrętu, mawiał: „No, córuś, ...

Witam serdecznie! Nazywam się Alojzy Ziółek, jestem jezuitą. Znamy się mało, więc może powiem parę słów o sobie. Urodziłem się w Radomiu, w 1963 roku, w czerwcu. Znaczy, w połowie czerwca, właściwie to w drugiej połowie czerwca, dokładnie 21 czerwca. Tak m...

Na początku roku spotkaliśmy się w małym gronie rodziny i przyjaciół, żeby jak zwykle ustalić turystyczne plany. Siedzieliśmy sobie na małej przestrzeni, piliśmy wino, oglądaliśmy zdjęcia z wcześniejszych wspólnych wyjazdów. Za jeden z celów tegorocznych wypr...

Wiem, że powołuję się na niego często, ale cóż na to poradzę, że Dino Buzzati, pisarz włoski z Belluno, zawarł w swoich powieściach, a zwłaszcza w opowiadaniach, większość moich obsesji i lęków, niewyrażalnych wahań i wewnętrznych pulsacji. I oto znów do mnie...

Nieżyjący już ojciec Georgij Fridman, legenda muzycznego (był jednym z prekursorów jazzu w Związku Radzieckim) i katolickiego (przez wiele lat był „podziemnym” księdzem) Petersburga, opowiadał mi kiedyś o drodze, jaką do chrztu i Kościoła katolickiego doszła ...

Pisanie felietonów do miesięcznika ma tę paskudną właściwość, że tekst należy oddać trzy tygodnie przed publikacją. A to oznacza, że albo trzeba się pogodzić z tym, że nie za bardzo można się odnosić do spraw bieżących, albo z ryzykiem, że tekst się zdezaktua...

Wiem, że tytuł nie wszystkim się spodoba. Ale zanim tłum dominikanów i dominikanofilów zgodnym chórem zakrzyknie, że to jezuicka prowokacja, zanim naczelny zwoła zebranie redakcji, by zastanowić się, czy miesięcznikowi „W drodze” jest z Ziółkiem po drodze, i ...

Jest w Kościele bizantyjskim oryginalne święto: uroczystość prawosławia, czyli ortodoksji. Ustanowione w 843 roku przez cesarzową Teodorę na pamiątkę ostatecznego odrzucenia ikonoklazmu – ruchu przeciwników czci oddawanej świętym obrazom – od XI wieku przyjęł...

Dziecięce powroty z wakacji wyglądały zawsze tak samo. Całonocna podróż pociągiem znad morza czy z gór, twarde drewniane ławki, oczy czerwone z niewyspania i od parowozowego dymu. Mamy niecałe piętnaście lat i nie robi to na nas większego wrażenia. Ale już tę...

Ciepły, duszny wieczór. W oddali grzmi. Nie wiem, czy burza się przybliża, czy przechodzi bokiem. Czekam, nasłuchuję. Wolałabym, żeby tu przyszła – uderzyła, zlała deszczem, dała poczucie odnowy. Po takim zawirowaniu będzie można głęboko odetchnąć. „Coś si...

Nigdy wcześniej nie byłem w Jedwabnem. Nie, nie przeraża mnie domyślność miejsca. Po prostu każdy wyjazd jest dla mnie za trudny. Poza tym rzadko mam czas. A teraz mam – kilka dni, kilkanaście, kilkadziesiąt. Dzwonię do księdza Wojciecha Lemańskiego, pytam, c...

Szanowna Redakcjo, z przykrością stwierdzam, że przywołując na wstępie mojego artykułu cytat z niego, redakcja dokonała w nim skrótu zmieniającego sens. Zdanie, które napisałam, brzmiało: „katolicy nie mogą się domagać, by cała rzeczywistość praw...

Karmiąc się Ciałem, równocześnie karmimy się Krwią, a karmiąc się Krwią, równocześnie karmimy się Ciałem, bo w każdej postaci eucharystycznej jest cały Chrystus, a nie tylko jego arytmetyczna połowa. Maciej Müller: Dlaczego jemy ciało Pana Boga? Ten zn...

Uczestnictwo w mszy świętej to nie jest coś, do czego mam prawo. To coś, co otrzymuję od Kościoła. Maciej Müller: W naszej rozmowie przed miesiącem zastanawialiśmy się nad postaciami eucharystycznymi. Chciałbym teraz zapytać: Czy my jes...

Tłumaczenie mszału to operacja na żywym Kościele: to, w jaki sposób się modlimy, jest wyrazem tego, w co wierzymy, dlatego trzeba postępować z wielką roztropnością i bez zbędnego pośpiechu, nie daj Boże, forsując swoje własne pomysły. Maciej Müller: Dl...

Dramat współczesnych sporów liturgicznych polega na tym, że próbujemy przekonywać się do konkretnych rozwiązań liturgicznych - przed- lub posoborowych - bez zrozumienia liturgii. Maciej Müller: Czy w połowie XX wieku Kościół czekał na zmianę rytu mszy ...

Im lepiej znasz Pismo, różnego rodzaju sceny czy fragmenty, tym lepiej będziesz umiał je odczytywać w trakcie liturgii, a tym samym lepiej będziesz mógł w niej uczestniczyć. Maciej Müller: Na początku mszy kapłan zwraca się do nas, mówiąc: „Pan z wami”...

Muzyka ma prowadzić do medytacji słowa. Jeżeli miałaby w pierwszym rzędzie wyrażać uczucia, to znaczy, że nie spełnia swojej funkcji. Maciej Müller: W polskich kościołach bywa melancholijnie, nawet kolędy śpiewamy w tempie marsza pogrzebowego. Liturgia...

Nie wszystko musi być tak jak w Watykanie. Bardzo często popełniamy taki błąd. Wydaje nam się, że msza parafialna musi być taka sama, jak ta, którą odprawia papież. Dominik Jarczewski OP: Jakiś czas temu byłem w Toledo. Zobaczyłem, że w katedrze odpraw...

Jeżeli "churching" sprawia, że w tym poszukiwaniu dobrego, inspirującego kaznodziei zatrzymujemy się na słowie ludzkim, a nie jesteśmy karmieni słowem Pana Boga, to taki "churching" staje się pusty. Dominik Jarczewski OP: Chciałbym dziś porozmawia...

Jeśli przychodzimy na liturgię, by miło spędzić czas, to jest wiele sposobów, by spędzić go milej. Osobiście uczestniczę w liturgii z nastawieniem, by w pewnym sensie zmarnować czas. Dominik Jarczewski OP: Mam takie przeczucie, że niejednej osobie nara...

Słusznie zachwycamy się pięknymi kościołami, szatami czy złotymi kielichami sprzed wieków; w muzeach i na wystawach podziwiamy to, co nasi poprzednicy oddawali na kult. A my? Jesteśmy zdolni do takiej hojności i wielkoduszności? Dominik Jarczewski OP: ...

Źle się dzieje, kiedy kościół staje się muzeum. Przemieszczamy się przed pięknymi obrazami, freskami, ornatami, relikwiami, które są za szybą. Natomiast one same przestały być obiektami sakralnymi. Dominik Jarczewski OP: Czy mszę świętą można odprawić ...

Kiedy się pytamy, jak dobrze przeżyć mszę świętą, to nie chodzi tylko o to, jak się skupić przez trzy kwadranse w niedzielę. Dobre przeżycie mszy obejmuje przygotowanie do niej i to wszystko, co jest jej przedłużeniem w życiu. Dominik Jarczewski OP: Pr...

Jestem wdzięczny Bogu, że spotkałem odważnego człowieka, który przekraczał granice i szedł tam, gdzie inni jeszcze nie poszli. Duszpasterza, który potrafił kochać. Katarzyna Kolska, Roman Bielecki OP: Czy ksiądz biskup chciał być kiedyś Janem Górą? ...

Kiedy w 1974 roku ojciec Jan Góra przyjmował święcenia kapłańskie, moi rodzice nie byli jeszcze małżeństwem. Kiedy w 1977 roku wystartowały pierwsze roraty, miałem pół roku. Kiedy w 1991 roku śpiewałem z entuzjazmem Abba Ojcze, nie wiedziałem, że to on napisa...

Dlaczego poszedłem do dominikanów? Bo mi się te białe habity podobały. Za każdym razem, kiedy wchodzę do tego budynku, przypominam sobie, jak wchodziłem tutaj po raz pierwszy. Minęło już kilkanaście lat, a tutaj ten sam charakterystyczny zapach, te sam...

Obaj byli z Galicji. Tą galicyjskością się popisywali i tęsknili za nią, ale mieli na tyle rozumu, że interesy woleli prowadzić w Wielkopolsce. – Ojcze, co my w tym Poznaniu robimy? Tu się nic nie dzieje! Tu można tylko pracować, pracować… – narzekał R...