Dariusz Czaja, Lekcje ciemności, Wołowiec 2009 1. Tej książki nie da się czytać, nie odczuwając bólu, choć nie można się od niej oderwać. Nie sposób zapomnieć przeczytanych zdań, choć i serce, i ciało, i w końcu rozum mówi...

Zbigniew Mikołejko, W świecie wszechmogącym. O przemocy, śmierci i Bogu, W.A.B., seria: z wagą, Warszawa 2009, s. 432 Wychodząc z domu, weź ze sobą książkę Mikołejki. Czytaj na przystanku, czytaj w autobusie lub czekając na spotka...

Imre Kértesz, Dossier K., przeł. Elżbieta Sobolewska W.A.B., Warszawa 2008, s.192 W moich prywatnych notowaniach Dziennik galernika Imre Kértesza zajął bardzo wysokie miejsce. Stał się dla mnie tak ważny, że cokolwiek czytałem, zaraz...

„System 09” to tytuł pięcioodcinkowego dokumentu Wojciecha Klaty i Andrzeja Horubały, w którym autorzy starali się odpowiedzieć na pytanie, jaka jest Polska dwadzieścia lat po Okrągłym Stole. Film przynosi dziesiątki świadectw i wypowiedzi uczestn...

Gesualdo da Venosa urodził się w 1560 roku w Neapolu, zmarł 8 września 1613. Zmarł w odosobnieniu, na zamku w Avellino. Był księciem Venosy, kompozytorem, lutnistą; żył i działał pod koniec renesansu, a może już u początku muzycznego baroku. Uczył...

Michał Zioło OCSO, Dziennik Galfryda, Wydawnictwo W drodze, Poznań 2009, s. 220 Przyklejono mu etykietkę „polski Merton”. W którymś ze swoich tekstów stwierdził, że nietrudno przedstawić życie klasztorne jako swego rodzaju egzotykę. Wy...

Pan Bóg w pierwszych słowach skierowanych do człowieka powiedział: „Bądźcie płodni i rozmnażajcie się” (Rdz 1,28). Jaka jest nasza odpowiedź na Boże wezwanie? Tę i inne kwestie związane z życiem podejmuje kwartalnik „Pastores” (nr 45). „Niepłodność jest zł...

„Teologia Polityczna” ze zdjęciem z ekranizacji Wesela Wyspiańskiego na okładce pyta, czy Polska jest podmiotem czy przedmiotem swojego losu? Czy potrafimy jeszcze decydować o sobie, czy może zgubiliśmy lub oddaliśmy nasz złoty róg? Numer „TP” ot...

„Najtrudniejszy okazuje się zawsze dialog w rodzinie” – pisze o relacjach żydowsko-chrześcijańskich Bernard M. Alter w 60. numerze „Życia Duchowego”. Wyrastające z judaizmu biblijnego chrześcijaństwo i współczesny judaizm przez długi czas niewiele o sobie wie...

Redaktorzy „Pastores” uznali wakacje za dobry moment na ukazanie głębi sakramentu pokuty i pojednania. Letni, 44. numer kwartalnika otwiera Lęk przed słabością Krzysztofa Wonsa SDS. Autor wnikliwie analizuje fragment Łukaszowej Ewangelii o cudownym ...

Czy uczucia przeszkadzają, czy pomagają w wierze? Czy wiara odarta z uczuć nie staje się tylko oficjalnym kontaktem z Panem Bogiem? Odpowiedź na te pytania próbują znaleźć autorzy „Życia Duchowego” (nr 59). W tekście Tomasza Oleniacza S...

Szymon Hołownia, Ludzie na walizkach, Wydawnictwo Znak, Kraków 2008 „Z cierpiącymi trzeba rozmawiać językiem znanym tylko tym, którzy przeszli przez cierpienie” – mówi jeden z bohaterów Ludzi na walizkach. Dopiero po lekturze rozmów sk...

Naśladowanie Jezusa jest dla wszystkich, „którzy chcą naprawdę i po prostu żyć” – przekonuje jezuita Tomasz Kot w 58 numerze „Życia Duchowego.” Trzeba jednak odbyć „żałobę po mrzonkach o doskonałości” i twardo stąpać po ziemi. Za Jezusem pójdą jedynie ci, któ...

Georg Friedrich Haendel, 12 Concerti Grossi, op. 6 Arte dei Suonatori Martin Gester (flet, dyr.), Bis Records 2008 Nie wiem, który z Concerti grossi jest na tej płycie najciekawszy. Najlepszy. Może Koncert nr 4 (amoll, HWV 322) – rozpo...

Człowiek na linie, USA/Wielka Brytania 2008, reż. James Marsch wyst. Philippe Petit Każdy w życiu ma jakieś marzenie, czegoś pragnie, o czymś myśli, coś, co lubi, co chciałby jeszcze raz zobaczyć, usłyszeć. Zdanie legenda, zapamiętane z Ba...

„Wiecie, że władcy narodów uciskają je, a wielcy dają im odczuć swą władzę. Nie tak będzie u was. Lecz kto by między wami chciał stać się wielkim, niech będzie waszym sługą.” (Mt 20,25–26) Ten cytat przytacza w wiosennym numerze „Pasto...

Yves Congar, Teolog na wygnaniu. Dziennik 1952–1956, przeł. Michał Romanek, Wydawnictwo W drodze, Poznań 2008, s. 366 Jeśli zakazuje mi się głosić słowo, z apostolskiego punktu widzenia zostaję sprowadzony do zera”. Tym właśnie dla Con...

Gran Torino, wyst. Clint Eastwood, Christopher Carley, Bee Vang, reż. Clint Eastwood, Australia/USA 2008 Pisali o niej, że ma „majestatyczną i poruszającą struny duszy narrację”, ale też, że „ma trudności z usłyszeniem innego...

Cztery noce z Anną, reż. Jerzy Skolimowski, scen. Jerzy Skolimowski i Ewa Piaskowska, wyst. Kinga Preis, Artur Steranko i inni, Polska/Francja 2008 Budynek kina przypomina starego wieloryba wyrzuconego przez morze na brzeg plaży. Kasjerka o...

J.M. Coetzee, Dziwniejsze brzegi. Eseje literackie 1986–1999, przeł. Anna Skucińska, Znak, Kraków 2008, s. 400 Gdyby potraktować Dziwniejsze brzegi Coetzee’ego jako autorski kanon literatury współczesnej, niechybnie musiałbym spalić się ze ...

Eugeniusz Rudnik, Studio Eksperymentalne Polskiego Radia, Polskie Radio 2008 To nie są zwykłe płyty (piszę płyty, bo mamy tu do czynienia z grubym boksem w surowej, tekturowej oprawie, zawierającym cztery krążki, oraz pokaźną, pra...

Najsłynniejszym fragmentem Mesjasza Georga Fryderyka Haendla jest „Hallelujah” (część druga, numer 44). Przerabiane nie od dziś na wiele sposobów; najpiękniejsze w oryginale. Świąteczne, solenne, wzniosłe. Smyczki punktują rytm, dęte – jak aniołowie z&nb...

Droga do szczęścia, reż. Sam Mendes, wyst. Kate Winslet, Leonardo DiCaprio i inni, USA/Wielka Brytania 2008 Śpiewała o nich Anna Szałapak, do przejmującego wiersza Agnieszki Osieckiej. O upalnym warszawskim lecie, Janie kanceliście i Jagnie...

Luigi Cherubini, Lodoïska, Soliści i Polska Orkiestra Radiowa Łukasz Borowicz (dyr.), Polskie Radio 2008 (we współpracy ze Stowarzyszeniem im. Ludwiga van Beethovena) Kilka miesięcy temu – przy okazji recenzji Falstaffa Verdiego – kiedy pis...

Medium, któremu poświęcono w 42 numerze „Pastores” najwięcej miejsca, jest Internet. „Nowy świat cyberprzestrzeni pobudza Kościół do uczestnictwa w tej wspaniałej przygodzie” – przypomina słowa Jana Pawła II ks. Adam Pawlaszczyk i dodaje: „nieo...

Abraham Joshua Heschel, Bóg szukający człowieka. Podstawy filozofii judaizmu, przeł. Albert Gorzkowski, Wydawnictwo Esprit, Kraków 2008, s. 544 Nie wiedziałem, czego się spodziewać, przystępując do lektury. Nie przekonywał mnie tytuł – Bóg ...

Ciekawy przypadek Benjamina Buttona, reż. David Fischer, wyst. Brad Pitt, Cate Blanchett, Tilda Swinton, USA 2008 Oswoić przemijanie, tak by na trwałe odcisnąć na ziemi swój ślad. Kto z nas tego nie pragnie? Gdzieś wewnętrznie wstrząsają na...

Czy Polską rządzą dwie trumny? – to pytanie przykuwa i rozpala, być może, jedyny spór intelektualny, który pozostając nierozwiązany, trafił do podręczników. Roman Dmowski i Józef Piłsudski, ich wizje ojczyzny, obydwie zawieszone, niedokończone. Gł...

Zimowy, 57 numer „Życia Duchowego” poświęcony jest zmęczeniu i wypaleniu. Termin „wypalenie”, który pojawił się stosunkowo niedawno (40 lat temu), dziś jest w powszechnym użyciu. Stanisław Morgalla SJ próbuje zdefiniować to pojęcie, pisząc, że po pi...

Bogusław Kochaniewicz OP, Średniowieczni dominikanie o Matce Bożej. Wybrane zagadnienia, Wydawnictwo Towarzystwa Naukowego Societas Vistulana, Kraków 2008 Chyba każdy z polskich dominikanów doskonale pamięta modlitwę Sub Tuum odmawian...

Czas ciekawy, czas niespokojny. Z Leszkiem Kołakowskim rozmawia Zbigniew Mentzel, cz. 1, s. 276, cz.2, s. 192, Wydawnictwo Znak, Kraków 2007–2008 Wobec deklarowanej wielokrotnie niechęci do rozważań autobiograficznych ta książka musiała wzb...

Jak rozumieć finalny gest Rogera? Gest Szymanowskiego? Muzykolog Karol Berger pisze o tej scenie jako inwersji finału Tristana i Izoldy – o przecięciu Wagnerowskiej „pieśni śmierci” („Liebestod”) Izoldy jedyną w swoim rodzaju „pieśnią życi...

Mała Moskwa, reż. Waldemar Krzystek, wyst. Swietłana Hodczenkowa, Lesław Żurek, Dmitri Ulyanov, Polska/Rosja 2008 Moskwa. Definicja przez skojarzenie: pierwsze swojskie i mniej odległe. Uwolnione od pocztówkowych obrazków z młodości – złoty...

W tym roku, w grudniu, mija 100. rocznica urodzin francuskiego kompozytora Oliviera Messiaena (10.12.1908–27.04.1992) – jednej z największych postaci świata muzyki XX wieku. Człowieka głębokiej wiary, niepowszedniej religijności, wielkiej duchowoś...

Jesus Camp (Obóz Jezusa), reż. Heidi Ewing i Rachel Grady, USA 2007 Do kaplicy wchodzi mężczyzna w średnim wieku. Jego słuchacze to dzieci w wieku od 9 do 15 lat. Mężczyzna zaczyna przemawiać cichym głosem: „Dziś będę rozmawiał by...

33 sceny z życia, reż. Małgorzata Szumowska, wyst. Julia Jentsch, Maciej Stuhr i inni, Polska 2008 To film o pamięci. O tym, że nie ma ona struktury narracyjnej, a nasze wspomnienia są ciągiem obrazowych skojarzeń – pojawiają...

Magdalena Kožená, Songs my mother taught me, Malcolm Martineau (fortepian) oraz Dorothea Röschmann (sopran), Michael Freimuth (gitara) Deutsche Grammophon 2008 Magdalena Kožená jest dziś jednym z najciekawszych mezzosopranów. Śpiewa i nagry...

O muzyce Pawła Mykietyna mówi się od dawna. Choćby o zamówionym przez Polskie Radio utworze 3 for 13 z 1995 roku – nagrodzonym pierwszym miejscem podczas Międzynarodowej Trybuny Kompozytorów w Paryżu w kategorii młodych kompozytorów. Mykietyn, wówczas 24-letn...

Rysa, reż. Michał Rosa, wyst. Jadwiga Jankowska-Cieślak, Krzysztof Stroiński, Polska 2008 Czemu w zanadto jednej osobie? Tej a nie innej? I co tu robię? Wisława Szymborska, Zdumienie Kto uwierzy w to, że historie logiczne bez zagade...

Śmierć? Każdemu polecam!, Joachim Badeni w rozmowie z Aliną Petrową-Wasilewicz, Dom Wydawniczy Rafael, Kraków 2007, s. 160 Zdaje się – nie ma śmierci. Wyjechała na atrakcyjną wycieczkę zagraniczną po uprzednim liftingu, za bagaż miała viagr...

Haydn, Beethoven, Mozart, Sonaty, Rafał Blechacz (fortepian), Deutsche Grammophon 2008 To druga płyta Rafała Blechacza – laureata ostatniego Konkursu Chopinowskiego – nagrana dla wielkiej wytwórni Deutsche Grammophon. Na pierwszej (ubiegłor...

Polskie Radio Dzieciom vol. 2 – Julian Tuwim, wyk. Irena Kwiatkowska, Magdalena Zawadzka, Wieńczysław Gliński i inni Polskie Radio, 2008 Poetka pisała kiedyś: „Niektórzy lubią poezję. Niektórzy, czyli nie wszyscy. Nawet nie większość wszyst...

Rok 1968 to przede wszystkim dwa miesiące: marzec i maj. Pierwszy zapisał się protestami studentów w Polsce, drugi wystąpieniami o zróżnicowanym charakterze – strajkami, zamachami, manifestacjami – większości ich zachodnich rówieśników. Po czte...

Ostatni, 41. numer „Pastores” porusza temat powołania, które „rodzi się z ufności i prowadzi do coraz większej ufności, do oddania się w ręce kogoś mocniejszego niż nasze własne siły” (Amedeo Cencini FdCC, Pozwolić się wybrać). W kwarta...

Na tytułowe pytanie odpowiada jezuita Zbigniew Kubacki w 56. numerze „Życia Duchowego”, poświęconym dialogowi międzyreligijnemu. Odpowiada twierdząco, definiując ten dialog jako otwartość na działanie Boga w drugim człowieku i w jego religii. O...

To ponura metafora, może zbyt ponura. Pochodzi z recenzji książki Philipa F. Lawlera The Faithful Departed: The Collapse of Boston’s Catholic Culture […]. Recenzję przygotował biskup Fabian Bruskewitz z Lincoln w Nebrasce. Pisze w niej: „M...

Oto ostatnia, trzecia część Stworzenia świata według Haydna. Jest już niebo, ziemia, wody, rośliny, zwierzęta. Jest też człowiek. Przepraszam, ludzie. Pierwsi ludzie. Adam i Ewa. Na premierze dzieła w Wiedniu w 1799 roku ich parti...

Dr House, serial TV, reż. m.in. Tony To, Greg Yaitenes, wyst. Hugh Laurie, Lisa Edelstein, Robert Sean Leonard, premiera pierwszej serii na DVD – wrzesień 2008, emisja drugiej serii w TVP 2 Pomyślałem przez moment, że ten lekarz ma pewne do...

Giuseppe Verdi, Falstaff, Soliści i Polska Orkiestra Radiowa Łukasz Borowicz (dyr.), Polskie Radio 2008 Tak rzadko sami nagrywamy i wydajemy opery, że kiedy już takie wydawnictwo pojawi się w sklepach, trzeba o nim mówić głoś...

Polskie Radio dzieciom, vol. 1 wyk. Irena Kwiatkowska, Maciej Damięcki, Jolanta Zyku i inni Polskie Radio, 2007 „Czytaj dziecku 20 minut dziennie – codziennie”. Gdyby to było takie proste... Nasza Bogunia mogłaby słuchać bajek chyba całą do...

Historia trwa dalej. W pierwszej części Stworzenia świata słychać opowieść o powstaniu świata, druga mówi o narodzinach istot żywych (pamiętamy, co o malarstwie muzycznym Haydna pisał Józef Chomiński: „występują takie ptaki jak gołąb, słowik, skow...

Mroczny rycerz, scen. i reż. Christopher Nolan, wyst. Christian Bale, Heath Leder, Gary Oldman i inni, USA 2008 Świat Batmana się komplikuje, ale wszystko wskazuje na to, że działać będzie musiał tak, jakby wszystko pozostało po staremu. Ży...

Raimond Lap, Muzyka bobasa, Music Islet i Wydawnictwo Historia i Sztuka Bogunia słuchała muzyki od początku. Nie dlatego, że doskonale wiemy, jak nieocenioną rolę w rozwoju małego człowieka odgrywa muzyka; jak pobudza kreatywne myśleni...

Najgorszymi, najbardziej opornymi słuchaczami są księża – twierdzą rekolekcjoniści i tłumaczą to tym, że kapłani „niebezpiecznie przyzwyczajają się do treści związanych z Bogiem, liturgią, modlitwą, a tym samym jakby mimochodem i od niechcenia osw...