Jednym z XX–wiecznych filozofów, do których najczęściej odwołują się publicyści sympatyzujący z prawicą, jest José Ortega y Gasset – intelektualny prekursor liberalnego konserwatyzmu, arystokrata ducha, autor profetycznych dzieł Bunt mas i Dehu...
Kara śmierci jest niezgodna z europejskimi wartościami; niezgoda na karę śmierci jest wyznacznikiem europejskości – twierdzi Komisja Europejska. Ciśnie mi się na usta pytanie, skąd Komisja Europejska wie, co jest, a co nie jest europejską wartością. Kto i z c...
Jestem chrześcijańskim pacyfistą. Naiwnym lewakiem, który tak kocha uciśniony Trzeci Świat, że gotów jest porzucić twarde zasady etyczne na rzecz doświadczeń estetycznych. Mało: jestem również antysemitą. To niemożliwe? A jednak! Kto pomógł mi odkryć moj...
Od dłuższego czasu upały. Nie ma się gdzie schronić. Nad Lednicą, gdzie spędzam czas z młodzieżą, skwar niemiłosierny. Odżywamy wieczorami, kiedy robi się chłodniej. Staramy się zachować równowagę w pracy umysłowej, modlitwie i pracy fizycznej. Ja też usiłuję...
Czy chusta z Manoppello jest najcenniejszą relikwią chrześcijaństwa, płótnem pogrzebowym Chrystusa, zaginioną Weroniką (vera ikon)? To pytanie zadawałem sobie po lekturze książki Boskie Oblicze niemieckiego watykanisty Paula Badde oraz po spotkaniu z autorem,...
Lubię czytać felietony i eseje. Na przykład mądrej pani profesor Jadwigi Staniszkis. No, ale nikt nie jest doskonały. W jednym z tekstów w „Ozonie” Pani Profesor negatywnie ocenia pomysł wprowadzenia możliwości zdawania religii na maturze:...
I znów, jak każdego roku, ten sam trudny dylemat. Dokąd pojechać na urlop? Jakimi kryteriami się kierować, podejmując tak kluczową dla naszego życia fizycznego, psychicznego i duchowego decyzję? Wszak nie od dziś wiemy, że to, jak spędzimy wakacje, ...
Dziesiąte Spotkanie Młodych nad Lednicą już za nami. Niewyobrażalne napięcie puściło. Nie wiedziałem nawet, że przemarzłem w nocy. Kiedy około szóstej przybyli na pola reporterzy telewizyjni szukający skandalu, żeru i śmieci po ponad stu tysiącach l...
Nigdzie chyba nie da się dokładniej zaobserwować szczytu i upadku malarstwa europejskiego, niż przebywając w Wenecji, a zwłaszcza odwiedzając znajdujące się w sąsiedztwie budynki Gallerie dell’Accademia oraz Collezione Peggy Guggenheim. Ni...
Odwiedziłem moich współbraci studiujących w Paryżu. Podczas obiadu w jednej ze wspólnot zagadnął mnie jezuita z Konga. O co zapytał mnie ów sympatyczny, czarny jak heban współbrat? Otóż napomknął, że słyszał, iż w Polsce mamy duży pro...
Jest we mnie złość. Nie dlatego jednak, że pierwszy raz w życiu uległem pokusie i nęcony pragnieniem szybkiego stania się właścicielem wielkich pieniędzy, pod warunkiem oczywiście, iż skreślę trafnie kilka cyfr, wszedłem w posiadanie kuponu Mul...
Czy to nieuniknione? Czy rzeczywiście takie są wymagania epoki? Czy istotnie świat zmierza w tym kierunku i nie da się go zatrzymać? Debata o związkach partnerskich ma wszelkie zadatki, by stać się medialnym hitem sezonu letniego. Znajdziemy tutaj wszystki...
Coraz bardziej rozpowszechnia się „katolewicowy” pogląd, że Kościół nie powinien sprzeciwiać się stanowionemu przez polityków prawu, nawet jeśli jest ono wyraźnie sprzeczne z nauczaniem katolickim, o ile tylko prawo to nie zmusza katolików do czynów niezgodny...
Wielu z nas udaje, że pojmuje, a jednak nie pojmuje. Czego? Relacji internetowych między młodym pokoleniem. To fascynujące – piszą do siebie w przeróżne strony świata. Opowiadają o wszystkich najintymniejszych sprawach na facebookach, gadu-gadu, msn-ach i nas...
Te spotkania to moje życie. Znaczą one jedno: Ludzie Ewangelii Daleko Nieście Imię Chrystusa. Amen. Piętnaste spotkanie młodzieży na Lednicy już za nami. Każde jest wyzwaniem, wchodzeniem pod górę. Każde jest wyczynem, ale również ryzykiem. Tegoroczne osią...
Podczas tegorocznej dziesiątej Lednicy wydarzy się cud nadzwyczajny. Otóż z mojego rodzinnego Prudnika, tego, w którym siedział w odosobnieniu Prymas Wyszyński, przypłynie nad Lednicę łódź świętego Piotra. Do mocy Bożej trzeba było wariactwa mojego serdeczneg...
Ze swej podróży do Ziemi Świętej w Roku Jubileuszowym zapamiętałem szczególnie jedno zdarzenie. Grupa Polaków, wśród której się znajdowałem, wyruszała znad Jeziora Galilejskiego na spotkanie z Janem Pawłem II na Górze Błogosławieństw. Obok nas szli chrześcija...
Spoglądam na Rzym z wysokości piątego piętra Kurii Generalnej jezuitów. I nie odczuwam wstydu! A przecież według większości komentatorów polskich mediów powinienem się wstydzić. Za co? Za Polskę! Za nowy rząd, za Leppera, Giertycha, a przede wszystkim za Ojca...
W zastraszającym tempie zmniejsza się dziś liczba spraw odpornych na banalizację. Problemów, które opierałyby się prezentacji ich w taki sposób, aby nie stanowiły igrzysk dla mas, które, zdaje się, potrzebują ich w równym stopniu, co chleba. Od obowiązującej ...
Poprosiłem pana ministra edukacji i nauki o pomoc w zaproszeniu młodzieży nad Lednicę na doroczne spotkanie 3 czerwca. W Lednicę jestem zaangażowany po uszy. Uważam lednickie spotkania za dobre, pożyteczne, wychowawcze. Wkładam w nie ...
W najnowszych dziejach Polski istnieje tradycja periodyzacji, której główny wyróżnik stanowi pojęcie „pokolenia”. Zazwyczaj jest ono związane z przełomowym wydarzeniem historycznym, którego przeżycie stało się dla całej generacji tak ważnym doświadczeniem zbi...
Zdziwienie jest ponoć początkiem filozofii. Na razie nowej filozofii nie stworzę, ale ten felieton piszę niewątpliwie pod wpływem zdziwienia. W „The Times” czytam, że Stacy Dow, mając 16 lat, zaszła w ciążę. Kiedy tylko się o tym dowiedziała, postanowiła doko...
Osobiście nigdy nie poznałem pana Jerzego Turowicza. Kiedy bowiem trafiłem do „Tygodnika Powszechnego” w 1998 roku, „szef” – jak nadal mówią o nim starsi członkowie redakcji krakowskiego pisma – kierował pracami redakcji ze szpitalnego łóżka. Nie, błąd. On ni...
Przed laty Roman Brandstaetter, ucząc mnie pisania, mawiał, że jeśli w pierwszym akcie dramatu pojawia się pistolet, to w ostatnim powinien wypalić. Przypomniałem sobie o tym pistolecie w związku z rocznicą śmierci Ojca Świętego Jana ...
Niektórzy wytykają Kościołowi grzech zaniechania w sprawie rozliczenia się z PRL–owską przeszłością. Jeśli mają rację, to trzeba przyznać, że zgrzeszyli (przynajmniej głupotą) wszyscy ci – w tym szczególnie elity polityczne wspomagane przez wię...
Drwiąc z islamu, jak i chyba z każdej religii, nie można liczyć na aplauz jego wyznawców. To jasne. Dlaczego więc niewinną w zamyśle, a opłakaną – jak się potem okazało – w skutkach zabawę drukowania karykatur proroka Mahometa ro...
W bieżącym roku mija 800 lat od chwili, kiedy święty nasz Ojciec Dominik zgromadził w Prouilhe na południu Francji siostry dominikanki – bo w historii dominikańskiego powołania pierwsze były siostry. Tak, one są starsze i pierwsze. Z ich macierzyńskiej postaw...
Swego czasu kręciłem dla telewizji publicznej film na temat skutków pornografii. Podczas zdjęć dotarło do mnie nagle, jak konkretnie można zrozumieć istotę czyśćca. Akurat dzień wcześniej pytał mnie o to pewien młody człowiek, ale nie potrafiłem mu udzielić p...
Chrześcijanie wierzą w Boga, który umierał na krzyżu i modlił się za szydzących z Niego ludzi: „Ojcze, przebacz im, bo nie wiedzą, co czynią”. Jezus Chrystus nie zstąpił z krzyża, aby surowo ukarać szyderców, lecz zbawił ich swoją ukrzyżowaną miłością. Chciał...
Któżby się spodziewał, że dziś z całą powagą będziemy się zastanawiać, co to jest miłość. I to nie za sprawą hollywoodzkiego filmu. Przyczyną naszych ożywionych dyskusji na temat erosa nie jest też bynajmniej książka wybitnego prozaika. Powodem całego zamiesz...
Niekiedy ludzie przychodzą do mnie poskarżyć się na księży. Domyślam się, że i na mnie muszą się księżom skarżyć. Nie jestem chętnym słuchaczem tych wyznań i często zaraz na wstępie zmieniam temat rozmowy. Nie zawsze się to jednak udaje. Niekiedy do...
Co robić, kiedy jakiś przełamujący kolejne tabu „artysta inaczej” wsadzi krucyfiks do kubła z moczem i wystawi to coś na widok publiczny jako dzieło sztuki? Krew się w przyzwoitym człowieku burzy i chciałoby się w taki czy inny sposób...
Obiecałem sobie, że na tych łamach, jak diabeł święconej wody unikał będę pisania o Kościele i polityce. Nie od dziś przecież wiemy, że jakość życia religijnego nie zależy od tego, ilu jeszcze polityków oświadczy, iż wyssało wiarę katolicką z m...
Od wielu już lat poznańskie dominikańskie roraty przygotowują nas na Boże Narodzenie. Czekamy razem z Maryją. Urok tego czekania jest tak przemożny, że emocje biorą górę nad rozumem, a refleksja przychodzi dopiero potem. Kocham adwent i jego cz...
Minęła właśnie 40. rocznica listu biskupów polskich do biskupów niemieckich „Wybaczamy i prosimy o wybaczenie”. Wydarzenie to przedstawiane jest zazwyczaj jako wyprzedzający swoją epokę akt polityczny, a przecież przebaczenie nie jest kategorią polityczną. To...
Na przełomie listopada i grudnia w baskijskiej Loyoli zebrali się przełożeni jezuickich prowincji z całego świata wraz z generałem Towarzystwa Jezusowego Peterem Hansem Kolvenbachem. Było to dla mnie pierwsze tego rodzaju doświadczenie. Do tej pory brałem jed...
To był radykalny przełom w Kościele. „Kopernikańska rewolucja”, która raz na zawsze odmieniła jego oblicze. Kościół otworzył drzwi i okna swych komnat, by nie tylko je przewietrzyć, ale by już nigdy ich nie zatrzasnąć przed współczesnym światem. Podjął z nim ...
Już się zaczęło. Na spotkaniu rekolekcyjnym z księżmi na Jamnej podczas którejś z wieczornych rozmów przy kominku dość ostro pojawiło się zagadnienie, jak przekazać dziedzictwo Jan Pawła II następnym pokoleniom. Niektórzy pragnęliby porzucić trud...
Wyobraźmy sobie, że zgodnie ze starym, polskim zwyczajem zostawiamy przy wigilijnym stole puste miejsce z talerzem czekającym na niespodziewanego przybysza. A tu rzeczywiście ktoś puka. Gość z daleka, emigrant. Zapraszamy go do wspólnej wieczer...
Zawsze mnie interesowała zależność między duszpasterzowaniem a ekonomią. Mnisi czekający na plony ziemi nie bardzo mogli się zajmować duszpasterzowaniem, natomiast zakony mendykanckie (żebracze) oferujące szybką posługę od ręki otrzymywały środki na utrzymani...
Za nami gorący czas wyborów parlamentarnych i prezydenckich. Hasło, które wyszło ponoć ze środowiska Radia Maryja: „Zatopić Platformę!”, odświeżyło stary problem, czy Kościół miesza się do polityki. Niektórzy biskupi zapewniali, że Kościół nie wskazuje, na ko...
Ono ma już siedemdziesiąt lat. W tym roku mija siedemdziesiąt lat, od chwili, kiedy prymas kardynał August Hlond powierzył dominikanom duszpasterstwo akademickie w Poznaniu. Stało się to na spotkaniu w kurii biskupiej 14 sierpnia 1935 roku. ...
Jeden z najbardziej namiętnych pocałunków XX wieku był dziełem Leonida Breżniewa i Ericha Honeckera. Sowiecki wódz gorąco wpijał się także w usta Wojciecha Jaruzelskiego, Janosa Kadara czy Gustava Husaka. Skąd tak silny żar i uczuciowości ...
„To, co robią jezuici, jest dowodem postawy skrajnie lękowej”. Nie, nie! To nie jest wypowiedź braci dominikanów o swych odwiecznych przyjaciołach. To Jan Turnau prowadzący dział religijny „Arka Noego” w „Gazecie Wyborczej” zdobył się na taką reflek...
Temat odwieczny. Niezakończona dyskusja. Razem czy osobno? Jechać samemu czy razem z nimi. Odpocząć od nich, bo też mi się coś od życia należy, czy zażywać rozkoszy wspólnoty, z którą jestem przez cały rok? Już kiedyś moi rodzeni bracia denerwowali się na mni...
Za naszą wschodnią granicą spędziłem łącznie około czterech lat. Wielokrotnie spotykałem ludzi, którzy doświadczyli na swojej skórze komunistycznych represji za wierność religii chrześcijańskiej. Byli wśród nich więźniowie łagrów i zesłańcy na Sybir. Natrafia...
Pierwszą połowę lipca spędziłem w Bad Schönbrunn, niedaleko Zurychu, gdzie gościnni szwajcarscy jezuici prowadzą pięknie położony dom rekolekcyjny Lassalle–Haus. Najpierw w gronie prowincjałów z różnych krajów europejskich dyskutowaliśmy o tym i owym, a potem...
Już trochę zapomniałem, jak to jest z małymi dziećmi i młodszą młodzieżą. Starsze dzieci wydoroślały, a i nasz dom na Jamnej ma swój rytm, tradycję i kulturę, które wychowują już trochę za mnie, kiedy tracę instynkt. Na Jamnej wiadomo, jak...
Rozmowy ze szwedzkimi pastorami luterańskimi to przeżycie, które trudno porównać z czymkolwiek. Miałem właśnie okazję odbyć kilka takich konwersacji podczas swej majowej podróży do tego kraju, kiedy z ekipą telewizyjną robiliśmy film o przemian...
„Panie, dalszy rejs odwołany, / Bo Sternika do siebie wezwałeś, / A nam brak siły, nadzieja zgasła”. Cóż to za słowa? To ostatnio dopisana zwrotka do ulubionej pieśni Jana Pawła II Barka. Znalazłem ją w pewnej oficjalnie wydanej książeczce. No cóż, ...
Mam świadomość, że narażam się pewnej pani, która upomniała mnie, że jestem obsesjonatem jednego tematu i jednej sprawy: Lednicy. Mimo to podejmuję temat, ponieważ nie mogę zasnąć z powodu tego, że Agnieszka wymyśliła, co mogłoby znaczyć słowo: Lednica. Poszu...
Niedawno pewna znajoma opowiedziała mi o zdarzeniu, które przytrafiło się jej synkowi w przedszkolu. Otóż dzieci uczone były recytowania z pamięci Katechizmu małego Polaka Władysława Bełzy zaczynającego się od słów: „Kto ty jesteś? Polak mały”. Kiedy doszło d...
Cóż to jest prawda? – zapytał Piłat Jezusa. I wyszedł, nie spodziewając się zadowalającej go odpowiedzi. Chociaż według Wolanda z powieści Mistrz i Małgorzata Jezus odpowiedział: „Prawdą jest to przede wszystkim, że boli cię głowa”. Nie wiadomo, do jakiej fil...
Zjawili się w Warszawie we dwójkę. Trzydziestoparoletni mężczyzna i starsza kobieta. Mówili po rosyjsku. Przedstawili się jako ksiądz i zakonnica. Powiedzieli, że należę do środowiska katolików, z którym jako prawosławni chcieliby prowadzi...
Przy okazji konklawe i wyboru Papieża mogliśmy usłyszeć wiele mądrych i głupich komentarzy na temat najważniejszych wyzwań, przed którymi stanie nowy biskup Rzymu. Do szczególnie głupich zaliczam te, w których sugerowano, że Kościół potrzebuje ...
Dwa Wielkie Tygodnie… Wielki Tydzień Jezusa Chrystusa i Wielki Tydzień Jana Pawła II… W tym roku Opatrzność dostarczyła nam przeżyć bogatych w treść, ale i w emocje. Choroba Ojca Świętego nakładająca się na Wielki Post i Wielki Tyd...
Swego czasu z moim znajomym poszukiwaliśmy na Ukrainie śladów jego przodków. Przez kilka dni przebywaliśmy w Żytomierzu i okolicach: odwiedzaliśmy kołchozy i chutory, rozmawialiśmy ze starcami i miejscowymi historykami, przeczesywaliś...
Mimo upływu lat czuję jeszcze w sobie ten zew, który gna mnie w teren głosić słowo Boże, kiedy nadejdzie czas Wielkiego Postu. Cóż, na tym polega powołanie dominikańskie. Głosić słowo Boże. Tym razem pojechałem do Wrocławia do seminarium duchownego....
Kilkanaście lat temu, gdy mieszkałem we Lwowie, miałem znajomego, który był aktywnym monarchistą. Jako kandydata do ukraińskiego tronu popierał Olelka II, generała armii hiszpańskiej, urodzonego w Kongu Belgijskim. Pewnego razu zaproponował mi przyjęcie ...
Byłem niedawno w Brukseli. W zacnym towarzystwie współbraci jezuitów z Europy Środkowowschodniej. Celem wizyty było poznanie katolickich centrów i organizacji nastawionych na posługę ludziom pracującym w europejskich instytucjach. Cza...
