Oto ostatnia, trzecia część Stworzenia świata według Haydna. Jest już niebo, ziemia, wody, rośliny, zwierzęta. Jest też człowiek. Przepraszam, ludzie. Pierwsi ludzie. Adam i Ewa. Na premierze dzieła w Wiedniu w 1799 roku ich parti...

Dr House, serial TV, reż. m.in. Tony To, Greg Yaitenes, wyst. Hugh Laurie, Lisa Edelstein, Robert Sean Leonard, premiera pierwszej serii na DVD – wrzesień 2008, emisja drugiej serii w TVP 2 Pomyślałem przez moment, że ten lekarz ma pewne do...

Giuseppe Verdi, Falstaff, Soliści i Polska Orkiestra Radiowa Łukasz Borowicz (dyr.), Polskie Radio 2008 Tak rzadko sami nagrywamy i wydajemy opery, że kiedy już takie wydawnictwo pojawi się w sklepach, trzeba o nim mówić głoś...

Polskie Radio dzieciom, vol. 1 wyk. Irena Kwiatkowska, Maciej Damięcki, Jolanta Zyku i inni Polskie Radio, 2007 „Czytaj dziecku 20 minut dziennie – codziennie”. Gdyby to było takie proste... Nasza Bogunia mogłaby słuchać bajek chyba całą do...

Historia trwa dalej. W pierwszej części Stworzenia świata słychać opowieść o powstaniu świata, druga mówi o narodzinach istot żywych (pamiętamy, co o malarstwie muzycznym Haydna pisał Józef Chomiński: „występują takie ptaki jak gołąb, słowik, skow...

Mroczny rycerz, scen. i reż. Christopher Nolan, wyst. Christian Bale, Heath Leder, Gary Oldman i inni, USA 2008 Świat Batmana się komplikuje, ale wszystko wskazuje na to, że działać będzie musiał tak, jakby wszystko pozostało po staremu. Ży...

Raimond Lap, Muzyka bobasa, Music Islet i Wydawnictwo Historia i Sztuka Bogunia słuchała muzyki od początku. Nie dlatego, że doskonale wiemy, jak nieocenioną rolę w rozwoju małego człowieka odgrywa muzyka; jak pobudza kreatywne myśleni...

Najgorszymi, najbardziej opornymi słuchaczami są księża – twierdzą rekolekcjoniści i tłumaczą to tym, że kapłani „niebezpiecznie przyzwyczajają się do treści związanych z Bogiem, liturgią, modlitwą, a tym samym jakby mimochodem i od niechcenia osw...

Stworzenie świata Haydna otwiera sześciominutowe preludium Wyobrażenie chaosu. Po nim aniołowie Rafael (bas) oraz Uriel (tenor), na przemian z chórem (i z akompaniamentem orkiestry), opowiadają słowami Pisma, co się stało („Na początku Bóg stworzył niebo i zi...

Kierowca dla Wiery, reż. Paweł Czuchraj, wyst. Igor Petrenko, Helena Babenko, Bogdan Stupka, Rosja – Ukraina 2004 Podobno podczas odczytywania referatu O kulcie jednostki i jego następstwach na XX Zjeździe KPZR jeden z jego uczestników krzy...

Józef Zeidler, Jan Wański, Maksymilian Koperski, Musica Sacromontana, soliści: Concerto Polacco, Orkiestra Akademii Beethovenowskiej, Chór KUL, Marek Toporowski, Marcin NałęczNiesiołowski (dyr.) Polskie Radio 2008 Druga połowa XX wieku w mu...

Józef Bocheński OP, Listy do ojca, opr. Jarosław Kozak, Korneliusz Policki SDS Salwator, Kraków 2008, s.464 W rzymskim klasztorze św. Dominika i Sykstusa w celi numer 22 prawie osiemdziesiąt lat temu mieszkał młody profesor l...

Oratorium Die Schöpfung (Stworzenie świata) Joseph Haydn pisał między 1796 a 1798 rokiem. Był już wówczas dojrzałym kompozytorem (urodził się w 1732 roku w austriackim Rohrau), autorem wielu wspaniałych symfonii, kwartetów smyczkowych, mszy… ...

Once, scen. i reż. John Carney, wyst. Glen Hansard, Markéta Irglová i inni, Irlandia 2006 „Jaki jest klucz do Pani książek?”, pytano Hannę Krall. Mówiła: „Moi bohaterowie to są ludzie tacy jak my, na naszą miarę. Których możemy sobie wyobra...

Henryk Mikołaj Górecki, Utwory na chór a cappella, Chór Polskiego Radia w Krakowie, Włodzimierz Siedlik (dyr.), Polskie Radio 2008 Henryk Mikołaj Górecki kończy w grudniu 75 lat. To doskonały moment, żeby w różnych miejscach przyp...

„Życie Duchowe” przygotowało na lato numer poświęcony singlom, czyli ludziom żyjącym w pojedynkę. Określenie to zastępuje odchodzące w przeszłość inne określenia „stara panna” czy „stary kawaler”. Ludzie żyją samotnie z różnych powodów i ni...

Peter Brown, Ciało i społeczeństwo. Mężczyźni, kobiety i abstynencja seksualna we wczesnym chrześcijaństwie, przeł. Ireneusz Kania, Homini, Kraków 2006, s. 518 O takich książkach mówi się, że są „fundamentalne” już w momencie ich ...

A Spotless Rose, Gabrieli Consort, Paul McCreesh (dyr.), Deutsche Grammophon 2008 Jak to dobrze, że sztuka nie zna granic. Tym bardziej dziś, w świecie „płynnej nowoczesności”, jak to określa Zygmunt Bauman, w świecie otwartych gr...

To było jakieś piętnaście lat temu. Przygotowywaliśmy się z tarnowskim chórem katedralnym do wyjazdu do Francji, gdzie w Nantes mieliśmy (m.in. z Poznańskimi Słowikami i warszawskim chórem chłopięcym) wykonać oratorium Feliksa Nowowiejskiego Znale...

Juno, reż. Jason Reitman, scen. Diablo Cody, wyst. Ellen Page, Michael Cera, Jennifer Garner, USA 2007 W tym zgrabnie zrealizowanym filmie, niczym w supermarkecie, każdy znajdzie coś dla siebie. I tak zwani „prolajfersi”, sta...

Katyń 1940 (4 CD), Polskie Radio 2008 Ten czteropłytowy box jest niezwykłym dokumentem. W dołączonej wielostronicowej książeczce czytamy najpierw tekst Andrzeja Przewoźnika, oglądamy kilkanaście historycznych zdjęć i widzimy nieko...

Ostatni numer „Pastores” pokazuje, jak pięknie może i powinno być we wspólnocie parafialnej. Zapoznajemy się z przykładami proboszczów, którzy na różne sposoby jednoczą wiernych i mobilizują ich do modlitwy (reportaż Stanisława Zasady Taka jest...

Wiosenny numer „Życia Duchowego” otwiera tekst Stać się dzieckiem Stanisława Morgalli SJ, który zachęca do życia z dziecięcym nastawieniem. Czy to możliwe? Tak, ale trzeba „narodzić się na nowo i jeszcze raz przeżyć dzieciństwo”. Nie każdy ma ochotę...

Kończy się opera. Kończy się noc, misterium. „Ogień na ołtarzu przygasa”. Na początku tej odsłony z ołtarza również unosił się dym – znak niedawnej ofiary. Na początku była też noc. Teraz „natęża się powoli światło poranku”. Pojawiają się pierwsze...

To nie jest kraj dla starych ludzi, scen. i reż. Etan i Joel Cohen, wyst. Tommy Lee Jones, Javie Barden, Barry Corbin Czy dzieło braci Cohen jest filmem realistycznym? Oczywiście tak, ale przy bliższym oglądzie mogą się pojawić wątpliwości....

Norman Davies, Europa – między Wschodem a Zachodem, przeł. Bartłomiej Pietrzyk, Wydawnictwo Znak, Kraków 2007, s. 352 Nowa książka Normana Daviesa Europa – między Wschodem a Zachodem nie będzie zapamiętana jako ważne dzieło, nie wniesi...

Joseph Haydn, Die Schöpfung Gabrieli Consort & Players, Paul Mc Creesh (dyr.) Deutsche Grammophon 2008 Sposób na świetne nagranie? Zebrać wspaniałych solistów (wystarczy Mark Padmore – tu jako anioł Uriel, albo Miah Persson – tu jako Ewa), ...

Sporo zamieszania w redakcji „Frondy” – nowy (stary) naczelny, nowy (nowy) rysownik – dziwnym trafem wyszło zawartości podwójnego numeru na dobre. Bloków tematycznych jest kilka, a każdy bardzo ciekawy. Czy katolicy potrafią się cieszyć mał...

Środkowy akt opery Król Roger Karola Szymanowskiego i Jarosława Iwaszkiewicza kończy taka scena: Roger „zrzuca koronę, królewski płaszcz, odpasuje miecz i rzuca go na ziemię” (jak czytamy w didaskaliach). Potem śpiewa, z wielkim bólem, w&n...

Motyl i skafander, reż. Julian Schnabel, wyst. Mathieu Amalric, Emmanuelle Seigner, Francja/Stany Zjednoczone 2007 „Karta o człowieku jest bardzo prosta. Stwierdza ona dobrze znane Krysi prawdy w formie sądów przeczących. Brzmi ona tak: Ja ...

Krzysztof Penderecki, Capriccio, Patrycja Piekutowska (skrzypce), Beata Bilińska (fortepian), NOSPR, Krzysztof Penderecki (dyrygent), DUX 2007 Powinno być świątecznie, a z tytułu płyty wynika, że będzie żartobliwie. Nic z tych rzeczy. Po pi...

Na wielu stronach 53. numeru „Życia Duchowego” mowa jest o kobiecie i jej powołaniu do bycia matką, i to nie tylko taką, która wydaje na świat dziecko, ale również matką duchową, którą dla wielu była na przykład Matka Teresa z Kalkuty. ...

Nie będzie przesadą twierdzenie, że w ostatnich latach Internet stał się jednym z ważnych miejsc rozmowy o Bogu, dla licznej grupy chrześcijan, zwłaszcza młodych, najważniejszym. Dzieje się tak również w Polsce, gdzie obok tak szacownych portali, ...

Karol Szymanowski, w jednym z listów do pisarza i librecisty Jarosława Iwaszkiewicza, tak scharakteryzował jedną z głównych postaci opery Król Roger, Pasterza: „W białej lnianej szacie, o ciemnomiedzianych włosach ozdobionych wieńcem ...

Łowca androidów (ostateczna wersja reżyserska), reż. Ridley Scott, wyst. Harrison Ford Rutger Hauer, Sean Young USA 1982, premiera DVD: grudzień 2007 Rok temu umarł Kapuściński. Z tysięcy zdań, które zostawił, wyławiam takie: „doświadczenie...

Elżbieta Przybył, Prawosławie, Znak, Kraków 2006, s. 252 Zawsze ciągnęło mnie do prawosławia. Piękno ikon, niezwykły śpiew cerkiewny czy trudna historia, zwłaszcza współczesna, nie pozwalały mi przejść obojętnie wobec chrześcijańskiego Wsch...

Adolphe Gesché, Przeznaczenie, przeł. Agnieszka Kuryś, Wydawnictwo W drodze, Poznań 2006, s. 236 „Adolphe Gesché, Adolphe Gesché” – słyszę wokół siebie rozentuzjazmowane głosy. Zatem ja, z przekory, omijam Adolphe’a Geschégo szerokim ł...

Szymański, 4 DVD, Polskie Wydawnictwo Audiowizualne 2007 Epokowy dokument. Jedno z najważniejszych wydawnictw muzycznych ubiegłego roku. Zjawisko i fenomen. Dlaczego?   Oto bowiem na czterech płytach DVD zebrano materiał z F...

„Upadki kapłana – pisał św. Jan Chryzostom – wymagają o wiele większego zadośćuczynienia, i to tak wielkiego, jak grzechy całego ludu. A nie potrzebowałyby większego, gdyby nie były cięższe; cięższe zaś stają się nie z natury, lecz z ...

Nie zdążyłem ochłonąć po poprzednim numerze „Teologii Politycznej” poświęconej bezkrólewiu po śmierci Jana Pawła II, gdy już pojawia się kolejny. Niegdyś narzekałem, że poszczególne zeszyty wydawane w formacie i objętości porządnej książki ukazują s...

Imre Kertész, Dziennik galernika, przeł. Elżbieta Cygielska, W.A.B., Warszawa 2006, s. 255 Zakończona lektura. Odkładam książkę na bok i spoglądam raz jeszcze na okładkę. Imre Kertész dotyka ronda kapelusza – aby się przedstawić czy za...

Podobno Weihnachts Oratorium (Oratorium na Boże Narodzenie, 1734–1735) trudno zaliczyć do największych, najważniejszych dzieł Jana Sebastiana Bacha. Tylko dlaczego, kiedy słucha się tej muzyki, tych słów, to Bóg się rodzi, moc truchleje? Jakby to ...

Michael Clayton, scen. i reż. Tony Gilroy, wyst. George Clooney, Tilda Swinton, Sydney Pollack, USA 2007 Ile razy już to słyszeliśmy. Ile razy przerabialiśmy na samych sobie, że takie jest życie: zadyszane, pełnie potknięć, fałszywych wybor...

Richard Rhodes, Mistrzowie śmierci. Einsatzgruppen, przeł. Maciej Urbański, Bellona, Warszawa 2007, s. 464 Opowiadał w jednym z wywiadów Władysław Bartoszewski: „Byłem w obozie koncentracyjnym, miałem 20 lat. Ustawiono mnie w...

Jan Sebastian Bach, Das Wohltemperierte Klavier, Angela Hewitt (fortepian), Hyperion 2007 Listopadowy koncert Angeli Hewitt w poznańskiej Aula Nova był jednym z trzech w Polsce. Wcześniej, w Warszawie, w ciągu dwóch...

Błogosławiony kłopot myślenia. Z Aleksandrem Hauke-Ligowskiem OP rozmawia Jan Pleszczyński , Wydawnictwo Norbertinum, Lublin 2007, s. 263 Nie jestem stary, jednak od wielu lat moją główną lekturą są dzienniki, wspomnienia i zapisy rozm...

W świecie baśni jest starszym mężczyzną z długą, siwą brodą, w czerwonym stroju. Mieszka albo na Grenlandii, albo na Księżycu, albo na biegunie północnym, albo (wraz z grupą elfów) w Laponii. Porusza się saniami ciągniętymi przez renifery. Rozwo...

Sztuczki, scen. i reż. Andrzej Jakimowski, wyst. Damian Ul, Ewelina Walendziak, Tomasz Sapryk i inni Polska 2007 Dziecięce zabawy. Taki Stefek na przykład. Ustawia małe żołnierzyki na straży pod drzwiami albo na kolejowych torach, potem zak...

„Teraz, kiedy jestem słabszy i inni widzą moją słabość, pełniej doświadczam, czym jest komunia. Bo kiedy dysponujemy siłą, nie wiemy, czym ona jest. Fundamentem każdej wspólnoty, każdej rodziny jest wezwanie: »Potrzebuję cię, nie mogę tego zrobić sam«. C...

Requiem pisano zawsze i wszędzie, z różnych powodów i na zamówienie różnych ludzi. Najsłynniejsze wiąże się oczywiście z osobą nieśmiertelnego Mozarta – i jego nieukończonym dziełem. Kto je zamówił? Sama śmierć? (Tak przedstawił to, j...

4 miesiące, 3 tygodnie i 2 dni, scen. i reż. Cristian Mungiu, wyst. Anamaria Marinca, Laura Vasiliu, Vlad Ivanov, Rumunia 2007 ...to zaryzykujmy stwierdzenie z Augustyna, że przebywamy w krainie niepodobieństwa, albo powtórzmy za Mertonem, ...

Chopin: Preludia, Rafał Blechacz (fortepian), Deutsche Grammophon 2007 Nic na to nie poradzę. Nie jestem zachwycony. Nie jestem olśniony. Chwilami usatysfakcjonowany, prawda – ale to mi jakoś nie wystarcza. Choć nie czuję też zawodu, rozcza...

Tematem przewodnim jesiennego numeru kwartalnika „Życie Duchowe” jest spowiedź. Przed traktowaniem tego sakramentu jako formy psychoterapii przestrzega ks. Michał Damazyn. Zarówno pomoc terapeutyczna, jak i posługiwanie sakramentalne wspierać mają człowi...

Ks. Piotr Dzedzej, Porzucone sutanny. Opowieści byłych księży, Wydawnictwo Znak, Kraków 2007, s. 174 Ta książka musiała się ukazać. Towarzyszące jej lekturze pytania (czy cieszyłaby się takim zainteresowaniem przed głośnymi przypadkami por...

Arvo Pärt napisał Kanon Pokajanen w 1997 roku z okazji rocznicy 750–lecia istnienia Katedry w Kolonii. Tam też 17 marca 1998 roku odbyło się prawykonanie dzieła. Śpiewał Estonian Philharmonic Chamber Choir, dyrygował Tőnu Kaljuste. Pärt w&n...