okładka książki Gwiazda Piołun Opowieści o poezji podróżowaniu i przyjaźni Andrzej Franaszek Wydawnictwo Znak 2022

Życia wzajemne

Gwiazda Piołun. Opowieści o poezji, podróżowaniu i przyjaźni Andrzeja Franaszka to książka niezwykła. Przypomina puzzlową układankę, na którą składają się eseje o podróżach, wzajemnych relacjach i życiu najważniejszych pisarzy dwudziestego wieku. Wśród bohaterów znaleźli się Jarosław Iwaszkiewicz, Czesław Miłosz, Zbigniew Herbert, Józef Czapski, Tadeusz Różewicz i Witold Gombrowicz. Ale Franaszek pisze także o pisarzach młodszego pokolenia, na przykład o Ryszardzie Krynickim. Książka rozpoczyna się od swoistego wyznania wiary autora. Franaszek opowiada w nim bowiem o swoim doświadczeniu biografa. Być może po raz pierwszy tak otwarcie pisze o wyzwaniach i pokusach, jakim ulegają pisarze opowiadający o innych ludziach.

„Otchłań nigdy nieskończonych poszukiwań” – tak określa stan, jakiego doświadcza biograf piszący o swoim bohaterze. I to zdanie można uznać za ważne motto tego pisarza, który nigdy się nie zatrzymuje w poszukiwaniach. Podąża za bohaterami swoich książek, poznaje ich, próbuje się do nich zbliżyć, ale także ulega ciągłemu przeświadczeniu, że coś musi być jeszcze dalej. Dlatego pewnie jego książki biograficzne czyta się z takim zainteresowaniem. Czuje się w nich pasję badacza i prawdziwość życia. Nawet jeśli nie do końca poznanego.

„(…) »Obiektywizm«, wartość, której nigdy nie osiągniemy w pełni, do której jednak musimy dążyć. Bardzo łatwo jest ją zaprzepaścić. Biograf ma rozliczne możliwości manipulacji. Jeśli chce skrzywdzić swojego bohatera, nieraz wystarczy, by urwał cytat o parę słów przedwcześnie, jeśli z kolei chce jego wizerunek poprawić, może o różnych wypowiedziach zapomnieć. Obiektywizm jest tym trudniejszy do osiągnięcia, im więcej emocji wiąże nas z człowiekiem, o którym piszemy, a pisanie biografii osoby, która nie budzi w nas żadnych uczuć, nie ma, jak sądzę, najmniejszego sensu”.

Zaplatanie

Franaszek nie jest obojętny. Jego pisarstwo cechuje z jednej strony jasność spisanych myśli, z drugiej strony temperatura, jaką czytelnik odczuwa, podążając śladami opisywanych bohaterów. Tak się dzieje, kiedy czytamy o Czesławie Miłoszu i Zbigniewie Herbercie. Tak jest, gdy poznajemy życie Józ

Zostało Ci jeszcze 75% artykułu

Kup miesięcznik W drodze 2022, nr 06, a przeczytasz cały numer

|
Wyczyść
Dodaj do koszyka