Józef

Przez odwróconą lunetę wyglądało to na martwą naturę z wędzidłem. Ale kiedy rankiem Bóg szarpał cuglami i wędzidło wchodziło głęboko w rozwarty gapowato pysk Wisły i domierzającego do niej Sanu – potrafiło się zaroić: Żydzi biegali po pustym sklepie, ruszali w tempie rubato na swoich tratwach flisacy, chłopi szykowali na targ w Tarnobrzegu klatki cherlawych podświnków, choć spał jeszcze hrabia Zdzisław Tarnowski, sprawiedliwie i słusznie, jako dobry gospodarz i zawołany myśliwy nawiedzany marzeniami „O Jeleniu, zwierzu okazałym. O Łosiu ogromnym. O Niedźwiedziu niezgrabnym. O Dziku albo Hodyńcu okrutnym. O Łani albo o Damulach. O Liszce sztucznej. O Iżu ościstym. O Castorze albo Bobrze y iego cnotach. O Wilku szkodnym, zdradnym. O Lwie, iego mężności. O Tygrysach y Lampartach z ich przyrodzeniem. O Nosorożcu srogim y żartkim. O Wężach sprośnych. O Krokodylach jadowitych. O Papugach uciesznych. O Żurawiach misternych. O Krukach y Gawronach zmyślnych” (podaję za Zygmuntem Hauptem a ten za: Skład albo Skarbiec Znakomitych Sekretów Oekonomiey Ziemiańskiey).

Hrabia zamkiem dotykał granic miasteczka i – jak tradycja przodków nakazywała – był wielbicielem „martwej”, bo wystarczyło otworzyć skarbczyk zamku dzikowskiego, żeby olśnić oczy najwybredniejszych gości. Jaśniały zatem: „Płótna kawałeczek przywieziony z Ameryki południowej przez Humboldta, Chorągwi kosynierów Kościuszkowskich kawałeczek, Nitki ze zbroi króla Gustawa Adolfa, Kawałek chorągwi zdobytej w czasie odsieczy wiedeńskiej na Turkach, Dwa kawałeczki podszewki od szkaplerza hetmana Żółkiewskiego, Kawałek szarfy króla Gustawa Adolfa, Nici ze sztandaru Gottfryda pod Jerozolimą, Kawałek ornatu, w którym św. Wojciech mszę odprawiał” (podaję za doktorem Michałem Marczakiem, bibliotekarzem i kustoszem zbiorów dzikowskich). Zaiste, nie te osobliwości zwabiły tu Józefa Czapskiego, ale Jaś Tarnowski, który lubił otaczać się artystami. Zarządzono malowanie portretu hrabiego Zdzisła

Zostało Ci jeszcze 75% artykułu

Wykup dostęp do archiwum

  • Dostęp do ponad 5000 artykułów
  • Dostęp do wszystkich miesięczników starszych niż 6 miesięcy
  • Nielimitowane czytanie na stronie www bez pobierania żadnych plików!
||
Wyczyść

Zaloguj się