Joanna uwodzicielka
fot. forest simon WbhLL / UNSPLASH.COM

Joanna, jak głosi legenda, zasiadała na papieskim tronie ponad dwa lata. Zmarła podczas procesji z Watykanu na Lateran, w trakcie której podobno urodziła syna.

Michał Osek OP: Czy w historii Kościoła zdarzyło się, żeby kobieta została papieżem?

Tomasz Gałuszka OP: Powiedzmy od razu: żadnej papieżycy nigdy, ale to nigdy nie było.

Czy aby na pewno? A kto był papieżem między pontyfikatami Leona IV i Benedykta III (855–858)?

Dziewiąty wiek jest dobrze przebadany w historii Kościoła, przede wszystkim ze względu na spór papieża Mikołaja I Wielkiego z patriarchą Konstantynopola Socjuszem I. Jest to wątek całkowicie poboczny, ale korespondencja dotycząca tego konfliktu jest dziś dla nas najważniejszym źródłem, na podstawie którego możemy odpowiedzieć na pytanie, kto był papieżem po Leonie IV. Z zachowanej korespondencji między arcybiskupem Reims a papieżem Mikołajem I wynika, że legat przekazał listy zaadresowane do zmarłego w tym czasie papieża Leona IV nowo wybranemu Benedyktowi III. Wiemy zatem, że bardzo szybko po śmierci Leona IV papieżem został Benedykt III. Innym potwierdzeniem tej tezy są zachowane monety, na których przedstawiono Benedykta III z cesarzem Lotarem I, zmarłym 29 września 855 roku. Benedykt III musiał więc zostać papieżem przed tą datą. W związku z tym nie ma możliwości, aby w tym czasie był jeszcze jakiś inny pontyfikat.

Legenda głosi, że był jeszcze pontyfikat papieża Jana VIII, czyli papieżycy Joanny. Kto zatem wymyślił papieżycę?

Papieżyca Joanna – i nie mówię tego, dlatego że jestem dominikańskim historykiem – jest dziełem dominikańskim. Jesteśmy tymi, którzy wydobyli z mroków pewną legendę, nadaliśmy jej elegancką formę i staliśmy się tubą, przez którą rozpowszechniliśmy opowieść o papieżycy.

Średniowieczny dominikanin po prostu wymyślił legendę?

Niezupełnie, ta historia funkcjonowała przede wszystkim w środowisku dominikanów. Opowieść ta mogła interesować braci z dwóch powodów. Albo była użyteczna, albo na tyle znana w społeczeństwie, że nie można jej było pominąć. Kaznodzieje używali jej jako exemplum – przykład kaznodziejski, który miał zobrazować jaką

Zostało Ci jeszcze 85% artykułu

Wykup dostęp do archiwum

  • Dostęp do ponad 5000 artykułów
  • Dostęp do wszystkich miesięczników starszych niż 6 miesięcy
  • Nielimitowane czytanie na stronie www bez pobierania żadnych plików!
||
Wyczyść

Zaloguj się