Rozbite szkło
fot. Jilbert Ebrahimi / UNSPLASH

Schizma i herezja

Na czym polegają schizma i herezja i czy dziś też się z tym spotykamy?

Na wstępie od razu warto podkreślić, że kiedy mówimy o schizmie czy herezji, to nie odnosimy się wyłącznie do przeszłości Kościoła ani do suchych teologicznych terminów. Zarówno herezja, jak i schizma są postawami człowieka wierzącego, a więc opisują stan duchowy chrześcijan. Heretykiem stajemy się w chwili, gdy zostanie to zadeklarowane przez Urząd Nauczycielski Kościoła, jednak herezja jako postawa zaczyna się znacznie wcześniej, to znaczy wtedy, gdy jako katolicy zaczynamy publicznie negować nauczanie Kościoła. Podobnie rzecz ma się ze schizmą. W momencie zerwania relacji z Kościołem deklarujemy się jako schizmatycy, ale schizmatycką postawę możemy w sobie pielęgnować na długo przed momentem zerwania tej jedności. Możemy to porównać do rozwodu. Oficjalnie ktoś staje się rozwodnikiem w chwili podpisania dokumentów rozwodowych, ale przecież wzajemne oddalanie się małżonków od siebie, które ostatecznie prowadzi do rozwodu, zaczyna się znacznie wcześniej. W mówieniu o schizmie i herezji ważne jest nie tylko jasne określenie, czym one są, ale też zobaczenie, jakie postawy do nich prowadzą.

Pytanie o wiarę

Katechizm Kościoła katolickiego porusza zagadnienia herezji i schizmy, odnosząc się do pierwszego przykazania Dekalogu. W punkcie 2089 czytamy: „Niewiara jest lekceważeniem prawdy objawionej lub dobrowolną odmową dania przyzwolenia na nią. Herezją nazywa się uporczywe, po przyjęciu chrztu, zaprzeczanie jakiejś prawdzie, w którą należy wierzyć wiarą Boską i katolicką, albo uporczywe powątpiewanie o niej; apostazją – całkowite porzucenie wiary chrześcijańskiej, schizmą – odmowę uznania zwierzchnictwa Biskupa Rzymu lub wspólnoty z członkami Kościoła uznającymi to zwierzchnictwo”. Jest to w zasadzie powtórzenie treści zawartych w 751 kanonie Kodeksu prawa kanonicznego.

Widzimy więc, że każda z opisanych wyżej postaw jest grzechem skierowanym przeciwko wierze. W Katechizmie najpierw czytamy, czym jest wiara, a dopiero potem podane są niewłaściwe postawy. Podobną logikę odnajdujemy w Kodeksie prawa kanonicznego. Dlatego zawsze, kiedy spotykamy się z takimi postawami u innych lub sami podejrzewamy, że możemy mieć taki problem, powinniśmy pytać o jakość naszej wiary.

W Katechizmie cnota wiary wpisana jest w szerszą perspektywę życia moralnego. „Nasze życie moralne znajduje swoje źródło w wierze w Boga, który objawia nam swoją miłość. Św. Paweł mówi o »posłuszeństwie wiary« (Rz 1,5; 16,26)

Zostało Ci jeszcze 75% artykułu

Wykup dostęp do archiwum

  • Dostęp do ponad 5000 artykułów
  • Dostęp do wszystkich miesięczników starszych niż 6 miesięcy
  • Nielimitowane czytanie na stronie www bez pobierania żadnych plików!
Wyczyść

Zaloguj się

Schizma i herezja
Wojciech Surówka OP

urodzony w 1975 r. – dominikanin, duszpasterz, rekolekcjonista, doktor filozofii. Przez wiele lat pracował w Rosji i na Ukrainie, był promotorem życia intelektualnego i radnym Wikariatu Ukrainy, dyrektorem...

Produkt dodany do koszyka

Zobacz koszyk Kontynuuj zakupy

Polecane przez W drodze