Laudate pueri Dominum
fot. benjamin grull / UNSPLASH.COM

Laudate pueri Dominum

Czy istnieją „liturgie dla dzieci”? Najchętniej odpowiedziałbym: Oby nigdy nie zaistniały! Ale żeby nikogo nie obrażać, powtórzę tylko mądrość: nie istnieją liturgie dla dzieci; istnieją natomiast liturgie z udziałem dzieci.

Napisałem w swoim życiu wiele tekstów – potężna część dotyczyła jedynej sprawy naprawdę wartej uwagi, czyli naszych ziemskich dróg duszy do Boga. Wspaniałej Boskiej różnorodności tych dróg – widocznej u świętych – poświęciłem trzydzieści pięć lat temu swój pierwszy dorosły tekst publicystyczny, który nie dawał mi spać aż do chwili, gdy zobaczyłem go w druku. Nigdy jednak nie próbowałem pisać o pobożności dzieci, którą od razu oddzielmy od pobożności młodzieży. Byłem tym mocno zainteresowany, ale i mocno skrępowany. Jedno i drugie się nie zmieniło.

Jeśli celem naszego namysłu byłoby odkrycie jednego uniwersalnego i optymalnego „sposobu na sukces”, to nie ma na to mądrych, a każdy, kto coś takiego oferuje, łudzi nas jedynie jak sprzedawca doskonałej maści na wszystkie dolegliwości. Problem polega na tym, że tacy „sprzedawcy dymu” zbierają najczęściej wielkie żniwo, gdyż ludzie szukający rozwiązania swoich problemów czasami pragną bardziej uspokojenia niż rozwiązania. A przecież bywa – zwłaszcza w wychowaniu – że prawdziwe rozwiązania przychodzą nierozdzielnie z wiedzą, że spokoju nie będzie i że nie będzie gwarancji „sukcesu”, a porażki (choć nie muszą być ostateczne) będą odczuwalne bardziej niż radości (choć te bywają wieczne). Będziemy więc mówili o pewnych niezbędnikach ze świadomością, że wychowanie to nie hodowla i tresura – daje potencjalnie nieporównanie większe owoce, ale i napotyka na daleko większe niespodzianki.

Infantylizujący symulator

Czy istnieją „liturgie dla dzieci”? Najchętniej odpowiedziałbym: Oby nigdy nie zaistniały! Mam bowiem w tej sprawie to samo zdanie, które już lata temu wyraził ks. Jacek Dunin-Borkowski w słynnym tekście pt. Msza święta infantylna1 – że tzw. msze dla dzieci to „zorganizowana obraza Boska”. Ale żeby nikogo nie obrażać – zwłaszcza duszpasterzy spracowanych ambitnym przygotowaniem tych „obraz” oraz rodziców zachwyconych takimi animacjami – powtórzę tylko mądrość wypowiadaną z zasady bez jej zrozumienia: nie istnieją liturgie dla dzieci; istnieją natomiast liturgie z udziałem dzieci.

Tak! Ale co z tego praktycznie wynika? Rzecz przecież nie w innych słowach. Tymczasem owe liturgie „z udziałem dzieci” wyglądają dokładnie tak, jakby były liturgiami „dla dzieci”. Obrzędy i teksty są przycinane i mają się tak do liturgii Kościoła jak „Biblia w obrazkach dla dzieci” do Biblii. Jak to słusznie napisał mój redakcyjny kolega z „Christianitas” Tomasz Dekert, religioznawca i ojciec2, potworkowate „msze z udziałem dzieci” są po prostu elementarzem, materiałem dydaktycznym, który został zbudowany w wyniku pomylenia edukacji z mistagogią. Zamiast więc modlić się i rosnąć ze swoją modlitwą wewnątrz liturgii Kościoła, dzieci są prowadzone do jakiegoś edukacyjnego teatrzyku, swoistego liturgicznego „symulatora”, w którym przygotowuje się je do udziału – kiedyś – w „normalnej liturgii”. Błąd nie tkwi w wykonaniu – wręcz przeciwnie, sądzę, że błąd tkwi w samej istocie tego pomysłu, i żadne piękne starania, żeby to wyszło lepiej, nic nie pomogą. Ten pomysł jest chory. Jest – jak napisał ojciec Tomasz Grabowski OP w odniesieniu do samego watykańskiego Dyrektorium o Mszach z

Zostało Ci jeszcze 85% artykułu

Wykup dostęp do archiwum

  • Dostęp do ponad 5000 artykułów
  • Dostęp do wszystkich miesięczników starszych niż 6 miesięcy
  • Nielimitowane czytanie na stronie www bez pobierania żadnych plików!
||
Wyczyść

Zaloguj się

  • Drodzy Czytelnicy,

    Drodzy Czytelnicy,

    , 0 recenzji

    lista nieobecnych z roku na rok jest coraz dłuższa – Steve Jobs, Anna Przybylska, Małgorzata Braunek, Kora Jackowska. A na tej liście nasi bliscy, przyjaciele, znajomi. Nie ma lepszych i gorszych, choroba jest bardzo demokratyczna. Od kilku lat z powodzeniem ...

  • Proboszcz jak marzenie

    Proboszcz jak marzenie

    , 0 recenzji

    Potrzebujemy księży, którzy więcej słuchają, niż mówią. Bo niezwykle łatwo jest pouczać i tkwić w strefie własnego komfortu. A takich, którzy potrafią przekroczyć swoje uprzedzenia jest, niestety, niezwykle mało. Katarzyna Kolska: Czy ksiądz Rafał Nowi...

  • Skazani na raka?

    Skazani na raka?

    , 0 recenzji

    Pod względem dostępu do nowoczesnych technologii znajdujemy się na trzecim od końca miejscu w Europie, za nami są tylko Albania i Bułgaria. Jeśli więc ktoś wchodzi na scenę i mówi: "Jesteśmy wielcy", to kłamie. Michalina Kaczmarkiewicz: Niemal każdy z ...

  • Nie pora umierać

    Nie pora umierać

    , 0 recenzji

    Chcemy przebadać genetycznie wszystkich Polaków i znaleźć wszystkie osoby z wysokim ryzykiem zachorowania na raka. W kraju jest około dwóch milionów osób, które się urodziły z chorobotwórczą mutacją genu i są szczególnie zagrożone. Chcemy znaleźć każdą z nich...

  • Cały czas zapominam, że jestem chory

    Cały czas zapominam, że jestem chory

    , 0 recenzji

    Miałem dwa wyjścia: albo się poddać i uznać, że już na mnie czas, albo powiedzieć: No dobra, idziemy dalej. Wybrałem tę drugą ścieżkę. Katarzyna Kolska: Pierwszy niepokój w sercu? Andrzej Białas: Chyba nie było. Poszedłem na zwykłe badania okresowe....

  • Obecność

    Obecność

    , 0 recenzji

    Pierwsze sto dni po usłyszeniu rozpoznania "rak" to dla chorego i jego rodziny bardzo trudny okres - psychiczne, fizyczne i duchowe trzęsienie ziemi. Aleksandra Przybylska: Zaczęło się od choroby twojej mamy? Jarosław Gośliński: Dziewięć lat temu z...

  • Położna śmierci

    Położna śmierci

    , 0 recenzji

    Chory doskonale czuje, że jego czas się kończy, i kiedy widzi, że najbliżsi nie są z tym pogodzeni, rodzi to dodatkowy ból. Bywamy w swojej miłości za bardzo skupieni na sobie, na swoich przeżyciach i potrzebach. Tomasz Jędraszczak: Zaczęło się od…? ...

  • Chodzenie po wodzie

    Chodzenie po wodzie

    , 0 recenzji

    Niewiele spraw bardziej nas obchodzi niż ta, by nasze dzieci przyjęły Prawdę, którą my przyjęliśmy za swoją. Pozostawianie im wolności w tym względzie oznacza, że od początku narażamy się na sytuacje, w których wybierają inaczej, niż byśmy chcieli. Moj...

  • List czy konferencja?

    List czy konferencja?

    , 0 recenzji

    Jeżeli "churching" sprawia, że w tym poszukiwaniu dobrego, inspirującego kaznodziei zatrzymujemy się na słowie ludzkim, a nie jesteśmy karmieni słowem Pana Boga, to taki "churching" staje się pusty. Dominik Jarczewski OP: Chciałbym dziś porozmawia...

  • Powrót

    Powrót

    , 0 recenzji

    Ból i blask, reżyseria: Pedro Almodóvar, występują: Antonio Banderas, Asier Etxeandia, Leonardo Sbaraglia, Nora Novas, Penélope Cruz, Hiszpania 2019, dystrybucja: Gutek Film Dobrze pamiętam z licealnych czasów aurę zakazanego owocu, któ...

  • Wojownicy w Kościele

    Wojownicy w Kościele

    , 0 recenzji

    W ostatnim czasie coraz częściej spotykam się z przedstawicielami różnych wspólnot kościelnych, które w swojej formacji odwołują się do idei walki. Zastanawiam się, na ile tego typu duchowość jest zgodna z przesłaniem Nowego Testamentu, a na ile tkwi ona jesz...

  • Morfologia śmierci

    Morfologia śmierci

    , 0 recenzji

    Na marne, Marta Sapała, Czarne, Wołowiec 2019, s. 288 W tej książce jest dużo liczb, ale nie one robią największe wrażenie. Liczby są zbyt niewyobrażalne, abym miał się nimi do głębi przejąć. W Polsce marnuje się dziewięć milionów ton ż...

  • Trzeba gromadzić

    Trzeba gromadzić

    , 0 recenzji

    Koh 1,2;2,21-23 / Ps 95 / Kol 3,1-5.9-11 / Łk 12,13-21 Teksty liturgii słowa dzisiejszej niedzieli układają się w jeden ciąg myśli. W wybranych fragmentach mądrość starotestamentowego mędrca, którego znamy pod imieniem Kohelet, splata się z mądrością p...

  • Orzechy przeciw dolarom

    Orzechy przeciw dolarom

    , 0 recenzji

    Mdr 18,6-9 / Ps 33 / Hbr 11,1-2.8?19 / Łk 12,32-48 Profesorowi Tatarkiewiczowi zawdzięczamy wiele. Spójrzcie na biblioteczne półki, jak uginają się pod ciężarem jego książek. Ja dziękuję mu za dwie krótkie definicje szczęścia. Ciągle aktualne – jak ...

  • Bez makijażu

    Bez makijażu

    , 0 recenzji

    Ap 11,19a;12,1.3-6a / Ps 45 / 1 Kor 15,20-26 / Łk 1,39-56 Liturgia na różne sposoby mówi dzisiaj o pięknie Maryi. Apokalipsa opowiada o niej jako o kobiecie przynoszącej na świat światło. Patrząc na Maryję, człowiek widzi niebo. Zachwyt słychać też ...

  • Cała naprzód

    Cała naprzód

    , 0 recenzji

    Jr 38,4-6.8-10 / Ps 40 / Hbr 12,1-4 / Łk 12,49-53 „Cała naprzód” – to słowa, które podobno pochodzą z czasów pierwszych statków parowych, kiedy kapitan, obrawszy cel rejsu, rozkazywał, aby cała para i moc silników zostały skierowane na turbiny napędzaj...

  • Moje ślady

    Moje ślady

    , 0 recenzji

    Iz 66,18-21 / Ps 117 / Hbr 12,5-7.11-13 / Łk 13,22-30 Piękna jest Izajaszowa wizja obejmująca cały świat Bożą obietnicą. Wszystkie ludy i języki zostaną zebrane, czyli przezwyciężone zostaną podziały zapoczątkowane podczas budowy wieży Babel. To nie ko...

  • Felieton bez śląskich wyrazów. Za to o celibacie

    Felieton bez śląskich wyrazów. Za to o celibacie

    , 0 recenzji

    Mam wrażenie, że wydarzenia ostatnich miesięcy i tygodni – z jednej strony ujawniane przypadki nadużyć seksualnych ze strony duchownych, z drugiej zaś dość głośne przypadki odejść księży z posługi – uruchomiły nową falę dyskusji o celibacie. I jak to w Polsce...

  • List z tandetnego tarasu

    List z tandetnego tarasu

    , 0 recenzji

    Są wakacje, jestem tam, gdzie co roku, siedzę na tarasie wynajętego domku i patrzę na zieleń. Ta zieleń to piniowy las, przez który co jakiś czas ktoś idzie lub biegnie. Starsi i młodsi, z kijkami do nordic walkingu, z zegarkami, na których sprawdzają, czy po...

  • Jutro nie umiera nigdy?

    Jutro nie umiera nigdy?

    , 0 recenzji

    Kiedy miałam 13 lat, spędzałam lato, nosząc T-shirty ze znakiem zespołu Guns N’Roses, czekałam na obiecany przez tatę wyjazd za granicę, a szczytem mojego zaangażowania w otaczającą rzeczywistość była pomoc w urządzaniu biblioteki w nowej szkole podstawowej n...

  • Kuter flagowy

    Kuter flagowy

    , 0 recenzji

    Wakacje rozpocząłem od Dnia Rybaka. W Kątach Rybackich pamięta się o nim każdego 29 czerwca, gdy składa się życzenia imieninowe Piotrom i Pawłom. Kiedy więc przyjeżdżam do Kątów w tym terminie, trafiam na obchody, zmieniające zresztą swoją formę. Mam wraże...

  • Prezent na drogę

    Prezent na drogę

    , 0 recenzji

    Jeszcze mieszkam w klasztorze za lasem. Pakuję rzeczy i książki, które na razie muszę zostawić, żegnam się z bliskimi, ale już, żeby zacytować Stanisława Wyspiańskiego, „patrzę się inaczej”, wzrok i słuch wyostrzają się na „tam”, na Petersburg. Przyjaciele...