Nowe przykazania kościelne

Nowe przykazania kościelne

W dzieciństwie każdy z nas uczył się na pamięć katechizmu, między innymi przykazań kościelnych. I pewnie mało kto przypuszczał, że Kościół może coś w tej materii zmienić. Jak wielu z nas musiało być zaskoczonych, gdy dowiedziało się, że Katechizm Kościoła Katolickiego wprowadził nowe przykazania kościelne (por. KKK n. 2041–2043).

Na tym nie koniec zmian!

Konferencja Episkopatu Polski zwróciła się do Kongregacji ds. Kultu Bożego i Dyscypliny Sakramentów przy Stolicy Apostolskiej, aby ta, uwzględniając okoliczności panujące w naszym kraju, dokonała wykładni niektórych sformułowań przykazań kościelnych. Wykładnia Stolicy Apostolskiej zaczyna obowiązywać wiernych Kościoła na terenie Polski od 30 listopada 2003 roku.

Na początku przypomnijmy nowe brzmienie przykazań kościelnych.

  1. W niedzielę i święta nakazane uczestniczyć we Mszy świętej i powstrzymać się od prac niekoniecznych.
  2. Przynajmniej raz w roku przystąpić do sakramentu pokuty.
  3. Przynajmniej raz w roku, w okresie wielkanocnym, przyjąć komunię świętą.
  4. Zachowywać nakazane posty i wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych, a w okresach pokuty powstrzymywać się od udziału w zabawach.
  5. Troszczyć się o potrzeby wspólnoty Kościoła.

Wiernym najwięcej kłopotu w rozumieniu powyższych sformułowań przysparzają pierwsze i czwarte przykazanie.

Pierwsze przykazanie

W Kościele świętami nakazanymi poza niedzielami są:

  • uroczystość narodzenia Pańskiego (25 XII),
  • uroczystość objawienia Pańskiego (6 I),
  • uroczystość wniebowstąpienia Pańskiego,
  • uroczystość Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa (Boże Ciało),
  • uroczystość Świętej Bożej Rodzicielki (1 I),
  • uroczystość niepokalanego poczęcia Najświętszej Maryi Panny (8 XII),
  • uroczystość wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny (15 VIII),
  • uroczystość św. Józefa (19 III),
  • uroczystość świętych apostołów Piotra i Pawła (29 VI),
  • uroczystość Wszystkich Świętych (1 XI).

Część świąt nakazanych przypada w dni powszednie, dlatego Episkopat Polski wniósł do Stolicy Apostolskiej prośbę o zwolnienie wiernych z obowiązku uczestniczenia w Mszy św. i powstrzymania się od prac niekoniecznych w niektóre z tych świąt. I tak wierni na terenie Polski w uroczystości: świętego Józefa (19 III), świętych apostołów Piotra i Pawła (29 VI) i niepokalanego poczęcia NMP (8 XII) nie są zobowiązani do udziału we Mszy św. i do powstrzymania się od prac niekoniecznych. Zachęca się jednak ich w te uroczystości do udziału w Mszy św. Natomiast uroczystość wniebowstąpienia Pańskiego została przeniesiona z dnia powszedniego na następującą po nim siódmą niedzielę Wielkanocy.

Uroczystość objawienia Pańskiego (Trzech Króli), mimo że przypada w dzień powszedni, nadal obowiązuje wiernych jako uroczystość nakazana.

Czwarte przykazanie

Wszyscy wierni są zobowiązani do pokutowania za swoje grzechy. Jest to wyraz naszej pobożności, dlatego Kościół ustanowił dni i okresy pokuty, abyśmy podejmowali ją nie tylko samodzielnie, ale także we wspólnocie.

Czasem pokutnym w Kościele są poszczególne piątki całego roku i Wielki Post.

Czynami pokutnymi są: post, modlitwa i jałmużna, ponadto uczynki pobożności i miłości, umartwienia, wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych. Wstrzemięźliwość od pokarmów mięsnych obowiązuje wszystkich, którzy ukończyli 14. rok życia, we wszystkie piątki i Środę Popielcową oraz jest zalecana ze względu na tradycję w wigilię Bożego Narodzenia. Post (jeden posiłek do syta i dwa skromne) obowiązuje w Środę Popielcową i w Wielki Piątek wszystkich między 18. a 60. rokiem życia.

Powstrzymywanie się od zabaw obowiązuje we wszystkie piątki i w czasie Wielkiego Postu. Oznacza to m.in., że w piątki całego roku nie można chodzić np. na dyskoteki, urządzać zabaw etc.

Z powyższych zmian powinniśmy zapamiętać także, że adwent nie jest czasem pokutnym, a radosnym oczekiwaniem na spotkanie ze Zbawicielem.

Nowe przykazania kościelne
Tomasz Wytrwał OP

urodzony 20 kwietnia 1969 r. w Trzebnicy – dominikanin, mgr teologii PAT, dr prawa kanonicznego UKSW, wykładowca Kolegium Filozoficzno-Teologicznego Dominikanów, przełożony Domu św. Katarzyny Aleksandryjskiej w Petersburgu, proboszcz parafii św. Katarzyny, sędzia Sądu Metrop...