Dziennik okrętowy
fot. kate hliznitsova / UNSPLASH.COM

Wydawałoby się, że nie ma łatwiejszego, bardziej czytelnego gatunku literackiego niż dziennik. Data, wydarzenie, leniwie snuta refleksja. Buchalteria dni, rejestr witalności sił twórczych, swoiste listy wysyłane do siebie samego z podróży wewnętrznej. Dziennik literacki to jednak gatunek niezwykle kapryśny – rejestrując skrupulatnie czas, próbuje unieważnić upływ dni i nocy; mieniąc się zapiskami prywatnymi, tworzony jest dla licznych odbiorców; zapewniając o szczerości, prowadzi z czytelnikiem własną grę. Diariusz to wreszcie obsesja tematów. Czapski to pragnienie Widzenia („Na co oglądać Fudżijamę czy… Kiedy kilka jabłek na stole dało Cezanne’owi wszystko” – zapis z 5 maja 1950 roku), Gombrowicz opętany swoim „ja”, Márai prawiący o powołaniu artysty, Grudziński to Rosja, Dostojewski i przeklęte problemy… Na tym tle dzienniki Imrego Kértesza rzucają czytelnikowi nie lada wyzwanie. Jego diariusze nie są typowym zapisem kronikarskim. Dziennik galernika jest niemal pozbawiony chronologii, a jeśli już się ona pojawia, to raczej po to, by dać czytającemu jako takie zakotwiczenie w rzeczywistości, a nie aspirować do rangi świadectwa dokumentu. Zapiski zaczynają się w 1961 roku, a kończą w 1991. Trzydzieści lat ze sporadycznie zaznaczoną dokładną datą, czasem miesiącem, częściej zwyczajnie dniem tygodnia. Niedokończone szkice Budapesztu, który trwa ciągle spowity we mgle, półmroku, niejednoznaczności. Jeszcze więcej problemów jest z Dossier K., kolejnym „niedziennikiem”. Węgier zrealizował karkołomny pomysł, o którym marzy niejeden twórca: napisał autobiografię w postaci wywiadu rzeki, który przeprowadził sam ze sobą. Pisarz kolejny raz udowodnił, że w temacie twórczości pozostaje całkowicie wolny. Kim jest Kértesz dziennikarz dla Kértesza pisarza? Pytający jawi się jako pojętny uczeń, czasem kontestator, innym razem jako stały (a na pewno częsty) bywalec w domu państwa Kérteszów. Kim jest to dziennikarskie alter ego dla Kértesza? Nieistniejącym synem? Dossier K., pomimo formy wywiadu, zaliczyłbym do kolejnych „antydzienników” Kértesza. Książka stanowi uzupełnienie Dziennika galernika, którego główne wątki raz jeszcze wyjaśnia i śmiało rozwija. Ostatnia gospoda, trzeci diariusz pisarza, znowu wprowadza w zakłopotanie. Autor – tradycyjnie już – świadomie usunął większość dat, a w dodatkową konsternację wprawia to, że pisał ją zaraz po Dzienni

Zostało Ci jeszcze 75% artykułu

Wykup dostęp do archiwum

  • Dostęp do ponad 5000 artykułów
  • Dostęp do wszystkich miesięczników starszych niż 6 miesięcy
  • Nielimitowane czytanie na stronie www bez pobierania żadnych plików!
Najniższa cena w ostatnich 30 dniach: 4,90 PLN
Wyczyść

Zaloguj się

Dziennik okrętowy
Marcin Cielecki

urodzony w 1979 r. – polski poeta, eseista, recenzent, pisarz.  Autor m.in. zbioru esejów Miasto wewnętrzne, książek poetyckich Ostatnie Królestwo, Czas przycinania winnic....

  • Drodzy Czytelnicy,

    Drodzy Czytelnicy,

    z trylionów zdań, które w jednej chwili padają na świecie, to wydaje się należeć do najpopularniejszych. Wielokrotnie nadużywane. Czasem bez żadnej treści. Często, jak podpowiada nam doświadczenie, wyrażane za rzadko – nie tylko słowami, ale też gestem. Zdani...

  • Nie znam się na poezji

    Nie znam się na poezji

    Czyta wszędzie: w domu, w pracy, na ulicy, w samochodzie. W wannie i na kanapie. Prawie 300 książek rocznie. A potem opowiada o nich w radiu. Tylko o tych, które mu się podobały. Bo na inne szkoda mu czasu. I ludzie biegną do księgarni. I kupują. Marci...

  • Dlaczego mózg potrzebuje czułości

    Dlaczego mózg potrzebuje czułości

    Na samą myśl o instytucji opiekującej się niemowlętami w celach komercyjnych przechodzą mnie ciarki! Bardzo niewielu z nas dobrowolnie wybrałoby pójście na starość do domu opieki. Nie tylko geny, podstawowe popędy, ale przede wszystkim relacje z rodzic...

  • Spętani

    Spętani

    W imię "miłości" jesteśmy w stanie unieść tony upokorzeń, trudnych sytuacji, cierpienia, z nadzieją, że wreszcie przyjdzie ta prawdziwa miłość. Mika Dunin: Miłość jest pewnym ideałem, czymś, o czym marzymy. Co mamy na myśli, mówiąc, że ktoś się uzależn...

  • Szlifierze diamentów

    Szlifierze diamentów

    Miłość nieprzyjaciół nie znajduje się na samym szczycie drabiny miłości. Kiedy jeden z uczonych w Piśmie pyta Jezusa o największe przykazanie, dowiaduje się, że pierwszym adresatem naszej miłości jest Bóg. Każdy z nas ma jakichś wrogów. Jawnych, czasem...

  • Na zachodzie sól utraciła smak

    Na zachodzie sól utraciła smak

    Sobór Chalcedoński gwarantuje Rzymowi pierwsze miejsce wśród hierarchów. Prawosławni obawiają, że biskup Rzymu, który ma władzę taką, jaką ma, może ją rozciągnąć na całe prawosławie. Włodzimierz Bogaczyk: Opowiadałem ostatnio mojej znajomej o swoich fa...

  • Posługa jednania

    Posługa jednania

    Do pełnej jedności z prawosławiem brakuje nam tylko decyzji o zjednoczeniu, wszystkie inne przeszkody zostały już usunięte - uważał kardynał Edward Cassidy. Czy tak jest naprawdę? Dążenie do jedności możemy przedstawić jako ruch odwrotny do procesu róż...

  • Kolebka chrześcijaństwa

    Kolebka chrześcijaństwa

    Rzymscy katolicy mają blade pojęcie o chrześcijańskim Oriencie, jego bogatej i starożytnej tradycji teologicznej, liturgicznej i obyczajowej. W lutowym numerze „W drodze”, w artykule „Uchodźcy i Europa: trzy tezy, w które lubimy wierzyć” Dariusz Rosiak...

  • Podręczny słownik prawosławia

    Podręczny słownik prawosławia

    Gdy doszło do spotkania papieża Franciszka z patriarchą Moskwy i Wszechrusi Cyrylem I, mogliśmy usłyszeć, że to pierwsze od tysiąclecia takie spotkanie, mimo że sam patriarchat moskiewski liczy sobie niecałe pięć wieków. Czasem mam wrażenie, że mało wi...

  • Wielkie cuda małej figurki

    Wielkie cuda małej figurki

    - Łatwiej mi prosić o zdrowie Matkę Boską Gidelską niż Maryję w Częstochowie - mówi pani Teresa. - Jest taka maleńka. W koronie ma zaledwie jedenaście centymetrów. I nigdy nie odmawia pomocy. Brat Fabian jedną ręką owija butelki z winkiem gidelskim taś...

  • Hejter w habicie

    Hejter w habicie

    Prostytucja to grzech, a istnienie domów publicznych jest złem, niemniej jednak większym złem byłoby ich zlikwidowanie. Prostytucja zeszłaby bowiem wtedy do "podziemia", a los prostytutek stałby się cięższy - uważał Jan Falkenberg. Maciej Müller: Człow...

  • Sam przeciwko wszystkim

    Sam przeciwko wszystkim

    Z podniesionym czołem, reżyseria: Emmanuelle Bercot, występują: Catherine Deneuve, Rod Paradot, Benoît Magimel, Sara Forestier, Diane Rouxel, Anne Suarez, Francja 2015, dystrybucja: Aurora Films Przede wszystkim nietrafiony tytuł. Podcz...

  • Ty faryzeuszu!

    Ty faryzeuszu!

    Niedawno broniłem stanowiska Kościoła w pewnej drażliwej sprawie. Ktoś zarzucił mi, że jestem faryzeuszem, ponieważ bardziej niż na miłości zależy mi na czystości doktryny. Zastanowiło mnie to. Czy rzeczywiście przywiązanie do doktryny Kościoła można naz...

  • Twarz

    Twarz

    Dz 15,1-2. 22.29 / Ps 67 / Ap 21,10-23 / J 14,23-29 Oblicze Jezusa i zmęczony człowiek siedzący obok mnie w autobusie. Oblicze Jezusa i dzieci, kobiety, mężczyźni na granicy europejskich krajów, ci, którzy opuścili wszystko, nie mając niczego przed ...

  • Przedziwna siła

    Przedziwna siła

    Ap 11,19a; 12,1. 3-6a. 10ab, / Jdt 13,18bcda / Kol 1,12-16 / J 19,25-27 Na początku, jak opisuje to Księga Rodzaju, wszystko, co stworzył Bóg, było dobre, a nawet bardzo dobre. Ale gdy nasi prarodzice Adam i Ewa odwrócili się od Boga, na świecie pojawi...

  • Obywatele nieba

    Obywatele nieba

    Dz 1,1-11 / Ps 47 / Ef 1,17-23 / Łk 24,46-53 W Biblii słowo „tajemnica” nie oznacza tego, co jest ukryte i zabronione, ale odnosi się do tego, co jest głębokie, owocne i prawdziwe. Można powiedzieć, że tajemnica przypomina fontannę, która zawsze tryska...

  • Kościół w akcji

    Kościół w akcji

    Dz 2,1-11 | Ps 104 | 1 Kor 12,3b-7. 12-13 | J 20,19-23 Dzisiejszy krótki fragment Ewangelii opisuje dwa różne momenty z życia apostołów po zmartwychwstaniu Jezusa. Pierwszy ukazuje ich strach, życie w ukryciu, za zamkniętymi drzwiami. Drugi to pokój, r...

  • Życie w prawdzie

    Życie w prawdzie

    Prz 8,22-31 / Ps 8 / Rz 5,1-5 / J 16,12-15 Fikcja bywa dla nas bardziej atrakcyjna niż rzeczywistość, w której żyjemy. Tworzenie nierzeczywistego świata, do którego nie należymy, powoduje, że nie jesteśmy w stanie poznać prawdy o sobie. Dopiero w żywej...

  • Nie jestem godzien

    Nie jestem godzien

    1 Krl 8,41-43 / Ps 117 / Ga 1,1-2,6-10 / Łk 7,1-10 Gdy Jezus to usłyszał, zadziwił się i zwracając się do tłumu, który szedł za Nim, rzekł: „Powiadam wam: Tak wielkiej wiary nie znalazłem nawet w Izraelu” (Łk 7,9). Zazwyczaj to Jezus zadziwia swoimi...

  • Małe przyjemności

    Małe przyjemności

    Oktawę wielkanocną spędziłam we Florencji. Któregoś wieczoru wybrałam się ze znajomymi do mojej ulubionej winiarni „Le Volpi e l’Uva” (Lis i winogrona) przy Piazzetta de Rossi na kieliszek schłodzonego białego friulano. Rozmowa toczyła się wokół włoskich obyc...

  • Ładnie z przodu, brzydko z tyłu

    Ładnie z przodu, brzydko z tyłu

    Odkąd towarzyszy mi pies, chodzę inaczej i co innego widzę. Po pierwsze, chodzę więcej – na ukos, z dala od arterii, pod czyimiś oknami, zaułkami. Zwiedzam życie od zaplecza i od spodu. To nie ja wyprowadzam psa na spacer – pozwalam, by on zabierał mnie ...

  • Matematyka dobra i zła

    Matematyka dobra i zła

    Do Trojco-Siergiejewskiej Ławry niedaleko Moskwy, gdzie znajduje się grób mojego (z wyboru) patrona św. Sergiusza z Radoneża (prawosławnego, uwzględnionego jednak również w katolickim kalendarzu), jeżdżę mniej więcej co kwartał od dobrych trzech lat. Jednak d...

  • Większy smutek

    Większy smutek

    Gdy piszę te słowa, w Gnieźnie i Poznaniu rozpoczynają się obchody 1050. rocznicy chrztu Polski. Episkopat Polski wraz z zaproszonymi gośćmi świętuje fakt, że Polanie, którzy do pewnego momentu byli poganami, po decyzji Mieszka I stali się chrześcijanami, a i...

  • Towarzysze potrzebni od zaraz

    Towarzysze potrzebni od zaraz

    Piszę ten felieton dzień po ukazaniu się postsynodalnej adhortacji o rodzinie Amoris laetitia papieża Franciszka. I cieszę się, że czytają go Państwo kilka tygodni później. Mam nadzieję, że opadły już nieco dymy wielkiej polemiki wokół tego, co papież w niej ...

Produkt dodany do koszyka

Zobacz koszyk Kontynuuj zakupy

Polecane przez W drodze